$Assertion :$ આદર્શ વાયુના મુક્ત વિસ્તરણમાં,એન્ટ્રોપી વધે છે.
$Reason :$ તમામ કુદરતી પ્રક્રિયાઓમાં એન્ટ્રોપી વધે છે.

$1 \ m^3$ કદના એક પાત્રને વિભાજક દ્વારા બે સમાન ભાગોમાં વહેંચવામાં આવ્યું છે. આમાંથી એક ભાગમાં $300 \ K$ તાપમાને આદર્શ વાયુ ભરેલો છે. બીજો ભાગ શૂન્યાવકાશ છે. આખી સિસ્ટમ તેના વાતાવરણથી ઉષ્મીય રીતે અલગ (thermally isolated) છે. વિભાજકને દૂર કરવામાં આવે છે અને વાયુ પાત્રના સમગ્ર કદમાં વિસ્તરણ પામે છે. હવે તેનું તાપમાન ..... $K$ હશે.

જો ઉચ્ચ દબાણ ધરાવતા ગેસનો સિલિન્ડર વિસ્ફોટ પામે,તો ગેસમાં કેવો ફેરફાર થાય છે?

ક્વાસી-સ્ટેટિક (quasi-static) પ્રક્રિયા એટલે શું?

સમાન ક્ષમતા ધરાવતા બે સિલિન્ડર $A$ અને $B$ એક સ્ટોપકોક દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે. $A$ માં પ્રમાણભૂત તાપમાન અને દબાણે વાયુ ભરેલો છે. $B$ સંપૂર્ણપણે ખાલી છે. સમગ્ર સિસ્ટમ ઉષ્મીય રીતે અલગ (thermally insulated) છે. સ્ટોપકોક અચાનક ખોલવામાં આવે છે. નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(a)$ $A$ અને $B$ માં વાયુનું અંતિમ દબાણ કેટલું હશે?
$(b)$ વાયુની આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર કેટલો હશે?
$(c)$ વાયુના તાપમાનમાં થતો ફેરફાર કેટલો હશે?
$(d)$ શું સિસ્ટમની મધ્યવર્તી અવસ્થાઓ (અંતિમ સંતુલન સ્થિતિમાં સ્થિર થતા પહેલા) તેની $P-V-T$ સપાટી પર રહેલી છે?

પ્રકૃતિમાં થતી કેટલીક પ્રક્રિયાઓના વિધાનો નીચે મુજબ છે:
$I$. વાયુનું મુક્ત વિસ્તરણ (Free expansion)
$II$. તણખા દ્વારા સળગાવવામાં આવતા પેટ્રોલ અને હવાના મિશ્રણનું દહન
$III$. રસોડાના સિલિન્ડરમાંથી ગેસનું લીકેજ
$IV$. પ્રવાહીના ગરમ ભાગમાંથી બીજા ઠંડા ભાગમાં ઉષ્માનું સ્થળાંતર
આમાંથી કઈ પ્રક્રિયાઓ પ્રકૃતિમાં અપ્રતિવર્તી (irreversible) છે?