$(a)$ $1 \; mm^2$ માપના ચોરસમાં વિભાજિત એક કાર્ડ શીટને આંખની નજીક રાખેલા મેગ્નિફાઇંગ ગ્લાસ (કેન્દ્રલંબાઈ $9 \; cm$ ધરાવતો બહિર્ગોળ લેન્સ) દ્વારા જોવામાં આવે છે. મહત્તમ શક્ય મેગ્નિફાઇંગ પાવર સાથે ચોરસને સ્પષ્ટ રીતે જોવા માટે લેન્સને ક્યાં રાખવો જોઈએ?
$(b)$ આ કિસ્સામાં મોટવણી (magnification) કેટલી છે?
$(c)$ શું આ કિસ્સામાં મોટવણી એ મેગ્નિફાઇંગ પાવર જેટલી છે? સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે પ્રતિબિંબ નજીકના બિંદુ $(d = 25 \; cm)$ પર રચાય ત્યારે મહત્તમ શક્ય મેગ્નિફાઇંગ પાવર મળે છે.
પ્રતિબિંબ અંતર,$v = -25 \; cm$.
કેન્દ્રલંબાઈ,$f = 9 \; cm$.
લેન્સના સૂત્ર $\frac{1}{f} = \frac{1}{v} - \frac{1}{u}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{u} = \frac{1}{v} - \frac{1}{f} = \frac{1}{-25} - \frac{1}{9} = \frac{-9 - 25}{225} = -\frac{34}{225}$.
$u = -\frac{225}{34} \approx -6.62 \; cm$.
તેથી,લેન્સને કાર્ડ શીટથી $6.62 \; cm$ દૂર રાખવો જોઈએ.
$(b)$ મોટવણી $m = \left| \frac{v}{u} \right| = \frac{25}{225/34} = \frac{25 \times 34}{225} = \frac{34}{9} \approx 3.78$.
$(c)$ મેગ્નિફાઇંગ પાવર $M = \frac{d}{u} = \frac{25}{225/34} = 3.78$.
હા,જ્યારે પ્રતિબિંબ નજીકના બિંદુ પર રચાય છે,ત્યારે મેગ્નિફાઇંગ પાવર એ રેખીય મોટવણીના મૂલ્ય જેટલો હોય છે.

Explore More

Similar Questions

એક વૈજ્ઞાનિક સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપ દ્વારા બેક્ટેરિયાનું અવલોકન કરી રહ્યો છે. વધુ સારા વિશ્લેષણ માટે અને તેની વિભેદન શક્તિ (resolving power) સુધારવા માટે તેણે શું કરવું જોઈએ? (શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ પસંદ કરો)

સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયા વિધાનો સાચા છે?
$(A)$ દરેક લેન્સ આભાસી અને ઉલટું પ્રતિબિંબ બનાવે છે.
$(B)$ ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ ખૂબ જ ટૂંકી હોય છે.
$(C)$ આઈપીસનો ઉપયોગ સાદા બૃહદદર્શક કાચ તરીકે થાય છે.
$(D)$ ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈપીસ અનુક્રમે બહિર્ગોળ અને અંતર્ગોળ લેન્સ છે.

રેમ્સડેન આઈપીસમાં, $f$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બે સમતલ-બહિર્ગોળ લેન્સ એકબીજાથી $d = 2f/3$ અંતરે રાખેલા છે. જો તેમની વચ્ચેનું અંતર $12 \ cm$ હોય, તો આઈપીસની સમતુલ્ય કેન્દ્રલંબાઈ ($cm$ માં) કેટલી થશે?

એક સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપમાં,બે લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $1.5 \text{ cm}$ અને $6.25 \text{ cm}$ છે. એક વસ્તુને ઓબ્જેક્ટિવથી $2 \text{ cm}$ અંતરે મૂકવામાં આવે છે અને અંતિમ પ્રતિબિંબ આઈ-લેન્સથી $25 \text{ cm}$ અંતરે રચાય છે. બે લેન્સ વચ્ચેનું અંતર .............. ($\text{cm}$ માં) છે.

એક સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈપીસની કેન્દ્રલંબાઈ અનુક્રમે $2 \,cm$ અને $3 \,cm$ છે અને તેમની વચ્ચેનું અંતર $15 \,cm$ છે. આઈપીસ દ્વારા બનતું અંતિમ પ્રતિબિંબ અનંત પર છે. ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સથી વસ્તુનું અંતર અને ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ દ્વારા બનતા પ્રતિબિંબનું અંતર અનુક્રમે કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo