જનીન સંકેત (genetic code) ના મુખ્ય ગુણધર્મો જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $1$. સર્વવ્યાપી (Universal): જનીન સંકેત સર્વવ્યાપી છે. બૅક્ટરિયાથી લઈને મનુષ્ય સુધીના તમામ સજીવોમાં એક જ પ્રકારનો સંકેત સમાન એમિનો ઍસિડ માટે વપરાય છે. ઉદાહરણ તરીકે,$UUU$ હંમેશા ફિનાઈલ એલેનીન $(Phe)$ માટે સંકેતન કરે છે,જોકે કણાભસૂત્રીય સંકેતો અને કેટલાક પ્રજીવોમાં તેના અપવાદ જોવા મળે છે.
$2$. વિશિષ્ટતા (Specificity): જનીન સંકેત વિશિષ્ટ છે. એક ચોક્કસ સંકેત હંમેશા એક જ ચોક્કસ એમિનો ઍસિડનું સંકેતન કરે છે.
$3$. અવનત (Degeneracy): એક કરતાં વધારે સંકેતો એક જ એમિનો ઍસિડ માટે સંકેતન કરી શકે છે. આ ગુણધર્મને જનીન સંકેતની અવનતતા કહે છે.
$4$. પ્રારંભિક સંકેત (Initiation Codon): ભાષાંતરણની પ્રક્રિયા પ્રારંભિક સંકેતથી શરૂ થાય છે. $AUG$ મિથિયોનીન માટે સંકેતન કરે છે અને તે પ્રારંભિક સંકેત તરીકે પણ કાર્ય કરે છે.
$5$. અર્થહીન (સમાપન) સંકેતો (Non-sense/Termination Codons): $UAA$,$UGA$ અને $UAG$ કોઈ પણ એમિનો ઍસિડનું સંકેતન કરતા નથી. તેઓ પોલિપેપ્ટાઇડ શૃંખલાના સંશ્લેષણની સમાપ્તિ સૂચવે છે,તેથી તેમને સમાપન સંકેતો કહેવામાં આવે છે.
$6$. રેખીય સમાંતરતા (Colinearity): $mRNA$ માં રહેલા સંકેતોનો ક્રમ અને પોલિપેપ્ટાઇડ શૃંખલામાં રહેલા એમિનો ઍસિડનો ક્રમ એકબીજાને રેખીય રીતે સમાંતર હોય છે.

Explore More

Similar Questions

$mRNA$ પર કોડોન અને $tRNA$ પર એન્ટિકોડોન શું છે?

કોણે પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો કે એમિનો એસિડ માટેનો જનીનિક કોડ ત્રણ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનો બનેલો હોવો જોઈએ?

જનીનિક સંકેત (Genetic code) માં $64$ કોડોન હોય છે.

નીચેનામાંથી કયા એમિનો એસિડનું સંકેતન માત્ર એક જ કોડોન દ્વારા થાય છે?

$DNA$ ની ગોઠવણીમાં ટ્રિપ્લેટ બેઝ ક્રમ $AAC\ GAC\ AGC\ GGC\ ACA\ AAA$ છે. વિકૃતિને કારણે,પ્રથમ બેઝ દૂર થાય છે. $DNA$ ખંડના કોડિંગ પર તેની સંભવિત અસર શું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo