એલર્જી એટલે શું? સમજાવો.

(N/A) પર્યાવરણમાં હાજર રહેલા કેટલાક પ્રતિજન (antigens) પ્રત્યે પ્રતિકારક તંત્ર દ્વારા અપાતા અતિશયોક્તિપૂર્ણ પ્રતિચારને એલર્જી (allergy) કહે છે.
એલર્જી અંગેના મુખ્ય મુદ્દાઓ:
$1$. જે પદાર્થો પ્રત્યે આવો પ્રતિચાર સર્જાય છે,તેમને એલર્જન્સ (allergens) કહેવામાં આવે છે.
$2$. એલર્જન્સના પ્રતિભાવમાં ઉત્પન્ન થતા એન્ટિબોડી $IgE$ પ્રકારના હોય છે.
$3$. એલર્જન્સના સામાન્ય ઉદાહરણોમાં ધૂળમાં રહેલી જીવાત (mites),પરાગરજ અને પ્રાણીઓનો ખોડો (dander) વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
$4$. એલર્જીના લક્ષણોમાં છીંક આવવી,આંખમાંથી પાણી નીકળવું,નાકમાંથી પ્રવાહી વહેવું અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડવી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
$5$. એલર્જી માસ્ટ કોષોમાંથી હિસ્ટેમાઈન અને સેરોટોનીન જેવા રસાયણોના મુક્ત થવાને કારણે થાય છે.
$6$. એલર્જીનું કારણ જાણવા માટે દર્દીને સંભવિત એલર્જન્સના સંપર્કમાં લાવવામાં આવે છે અથવા તેની થોડી માત્રા શરીરમાં દાખલ કરીને પ્રતિક્રિયાનો અભ્યાસ કરવામાં આવે છે.
$7$. એન્ટિ-હિસ્ટેમાઈન,એડ્રિનાલીન અને સ્ટેરોઈડ જેવી દવાઓના ઉપયોગથી એલર્જીના લક્ષણો ઝડપથી ઘટાડી શકાય છે.
$8$. આધુનિક જીવનશૈલીને કારણે લોકોમાં રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઘટી છે અને એલર્જન્સ પ્રત્યેની સંવેદનશીલતા વધી છે,જેના પરિણામે મોટા શહેરોમાં બાળકોમાં એલર્જી અને અસ્થમા (દમ)નું પ્રમાણ વધ્યું છે,જેનું મુખ્ય કારણ તેમને શરૂઆતથી જ વધુ પડતા સુરક્ષિત વાતાવરણમાં રાખવા તે છે.