આલ્ડિહાઇડ અને કિટોન સંયોજનોમાંથી આલ્કોહોલ મેળવવાની પ્રક્રિયા ઉદાહરણ સહિત સમજાવો.
(N/A) બનાવટ: આલ્ડિહાઇડ અને કિટોન સંયોજનો ઉદ્દીપકની હાજરીમાં હાઈડ્રોજનના ઉમેરણથી અનુવર્તી આલ્કોહોલમાં રિડક્શન પામે છે. આ પ્રક્રિયા આલ્ડિહાઇડ અને કિટોનનું ઉદ્દીપકીય હાઈડ્રોજનીકરણ છે.
$(b)$ ઉદ્દીપકો: આ રિડક્શન માટે સામાન્ય રીતે સૂક્ષ્મ વિભાજિત ધાતુ જેવી કે પ્લેટિનમ $(Pt)$,પેલેડિયમ $(Pd)$ અથવા નિકલ $(Ni)$ વપરાય છે. આલ્ડિહાઇડ-કિટોનમાંથી આલ્કોહોલ બનાવવા માટે સોડિયમ બોરોહાઈડ્રાઈડ $(NaBH_4)$ અથવા લિથિયમ એલ્યુમિનિયમ હાઈડ્રાઈડ $(LiAlH_4)$ પણ વાપરી શકાય છે.
$(c)$ સામાન્ય પ્રક્રિયા: આલ્ડિહાઇડમાંથી પ્રાથમિક આલ્કોહોલ અને કિટોનમાંથી દ્વિતીયક આલ્કોહોલ નીપજે છે.
$(d)$ ઉદાહરણ:
$CH_3CHO + H_2 \xrightarrow{Pd/Pt} CH_3CH_2OH$
$C_6H_5CHO + H_2 \xrightarrow{Pd/Pt} C_6H_5CH_2OH$
$CH_3COCH_3 + H_2 \xrightarrow{NaBH_4} CH_3CH(OH)CH_3$
$C_6H_5COCH_3 + H_2 \xrightarrow{LiAlH_4} C_6H_5CH(OH)CH_3$
$(b)$ ઉદ્દીપકો: આ રિડક્શન માટે સામાન્ય રીતે સૂક્ષ્મ વિભાજિત ધાતુ જેવી કે પ્લેટિનમ $(Pt)$,પેલેડિયમ $(Pd)$ અથવા નિકલ $(Ni)$ વપરાય છે. આલ્ડિહાઇડ-કિટોનમાંથી આલ્કોહોલ બનાવવા માટે સોડિયમ બોરોહાઈડ્રાઈડ $(NaBH_4)$ અથવા લિથિયમ એલ્યુમિનિયમ હાઈડ્રાઈડ $(LiAlH_4)$ પણ વાપરી શકાય છે.
$(c)$ સામાન્ય પ્રક્રિયા: આલ્ડિહાઇડમાંથી પ્રાથમિક આલ્કોહોલ અને કિટોનમાંથી દ્વિતીયક આલ્કોહોલ નીપજે છે.
$(d)$ ઉદાહરણ:
$CH_3CHO + H_2 \xrightarrow{Pd/Pt} CH_3CH_2OH$
$C_6H_5CHO + H_2 \xrightarrow{Pd/Pt} C_6H_5CH_2OH$
$CH_3COCH_3 + H_2 \xrightarrow{NaBH_4} CH_3CH(OH)CH_3$
$C_6H_5COCH_3 + H_2 \xrightarrow{LiAlH_4} C_6H_5CH(OH)CH_3$
Explore More
Similar Questions
મિથેનાલ સાથે યોગ્ય ગ્રિગ્નાર્ડ પ્રક્રિયકની પ્રક્રિયા દ્વારા નીચેના આલ્કોહોલ કેવી રીતે બનાવી શકાય તે દર્શાવો:
$(i)$ $C_6H_5CH_2OH$
$(ii)$ $CH_3CH_2CH(CH_3)CH_2OH$
$(i)$ $C_6H_5CH_2OH$
$(ii)$ $CH_3CH_2CH(CH_3)CH_2OH$
Medium
View Solutionઆલ્કોહોલિક આથવણ (fermentation) કોની ક્રિયા દ્વારા થાય છે?
Easy
View Solutionનીચેની પ્રક્રિયાઓમાં $X$ અને $Y$ શું છે?
$CH_2O \xrightarrow[(ii) H_3O^+]{(i) X} CH_3(CH_2)_2CH_2OH$
$Y \xrightarrow[(ii) H_3O^+]{(i) C_2H_5MgBr} CH_3CH_2C(CH_3)_2OH$
$CH_2O \xrightarrow[(ii) H_3O^+]{(i) X} CH_3(CH_2)_2CH_2OH$
$Y \xrightarrow[(ii) H_3O^+]{(i) C_2H_5MgBr} CH_3CH_2C(CH_3)_2OH$
$Al_2O_3$ નો ઉપયોગ કરીને આલ્કીનમાંથી આલ્કોહોલ બનાવવાની પ્રક્રિયામાં કયું પરિબળ અસરકારક છે?
Medium
View Solution$CH_3-CH_2-CHO$ નું $CH_3-CH_2-CH(CH_3)-OH$ માં રૂપાંતર નીચેનામાંથી કોના દ્વારા થાય છે?
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo