$d$- અને $f$- વિભાગનાં તત્ત્વો અને સંયોજનોની ઉપયોગિતા વિશે લખો. અથવા $d$- અને $f$- વિભાગનાં તત્ત્વો અને સંયોજનોના નીચેના ઉપયોગો વર્ણવો: $(i)$ લોખંડ/સ્ટીલમાં $(ii)$ વર્ણક તરીકે $(iii)$ બેટરીમાં $(iv)$ મુદ્રાઓમાં $(v)$ ઉદ્દીપક તરીકે.

(A) $(i)$ લોખંડ અને સ્ટીલનું ઉત્પાદન અને ઉપયોગ: લોખંડ અને સ્ટીલ મહત્ત્વના બાંધકામની સામગ્રી છે. તેમનું ઉત્પાદન આયર્ન ઑક્સાઈડ સંયોજનોના રિડક્શન,અશુદ્ધિઓ દૂર કરવા અને કાર્બન તથા $Cr, Mn$ અને $Ni$ જેવી ધાતુઓના મિશ્રણીકરણ પર આધારિત છે.
$(ii)$ વર્ણક ઉદ્યોગમાં: $TiO_2$ વર્ણક ઉદ્યોગ માટે ઉત્પાદિત કરાય છે.
$(iii)$ બેટરી ઉદ્યોગમાં: બેટરી ઉદ્યોગ માટે નીચેનાનું ઉત્પાદન કરાય છે:
$\Rightarrow$ સુકા કોષ માટે $MnO_2$ અને $Zn$.
$\Rightarrow$ બેટરી માટે $Ni/Cd$.
$(iv)$ મુદ્રા ધાતુઓમાં: સમૂહ $11$ નાં તત્ત્વો મૂલ્યવાન હોવાથી મુદ્રા ધાતુઓ કહેવાય છે. $Ag$ અને $Au$ નું મહત્ત્વ સંગ્રહ સુધી મર્યાદિત છે,પરંતુ તેના ઔદ્યોગિક ઉપયોગો પણ છે. $UK$ માં 'કૉપર સિક્કા' કૉપરનું સ્તર ચઢાવેલ સ્ટીલ છે અને 'સિલ્વર સિક્કા' તે $Cu/Ni$ ની મિશ્રધાતુ છે.
$(v)$ ઉદ્દીપક તરીકે: ઘણા તત્ત્વો અથવા તેમના સંયોજનો રસાયણિક ઉદ્યોગો માટે આવશ્યક ઉદ્દીપકો છે.
$\Rightarrow$ સલ્ફ્યુરિક ઍસિડના ઉત્પાદનમાં $SO_2$ નું $SO_3$ માં ઑક્સિડેશન કરવા માટે $V_2O_5$ ઉદ્દીપક વપરાય છે.
$\Rightarrow$ પૉલીઈથીલિનના ઉત્પાદનમાં ઝિગલર-નાટા ઉદ્દીપક ($Al(CH_3)_3$ યુક્ત $TiCl_4$) વપરાય છે.
$\Rightarrow$ હેબર પ્રક્રમમાં એમોનિયાના ઉત્પાદન માટે આયર્ન ઉદ્દીપક વપરાય છે.
$\Rightarrow$ ચરબીના હાઈડ્રોજનીકરણમાં નિકલ ઉદ્દીપક તરીકે વર્તે છે.
$\Rightarrow$ વાકર પ્રક્રમમાં ઈથાઈન $(C_2H_2)$ ના ઑક્સિડેશન દ્વારા ઈથેનાલ $(CH_3CHO)$ બનાવવા $PdCl_2$ ઉદ્દીપક વપરાય છે.
$\Rightarrow$ આલ્કાઈન અને બેન્ઝિન જેવા કાર્બનિક સંયોજનોના પૉલિમરાઈઝેશનમાં નિકલ સંકીર્ણો વપરાય છે.
$\Rightarrow$ ફોટોગ્રાફી ઉદ્યોગ $AgBr$ ના પ્રકાશ સંવેદનશીલ ગુણધર્મો પર આધારિત છે.