હેલોઆલ્કેન અને હેલોએરીનનાં ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુની ચર્ચા કરો.
(N/A) ઓરડાના તાપમાને: મિથાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3Cl)$,મિથાઈલ બ્રોમાઈડ $(CH_3Br)$,ઈથાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3CH_2Cl)$ અને કેટલાંક ક્લોરોફલોરો મિથેન સંયોજનો ઓરડાના તાપમાને વાયુ સ્વરૂપે હોય છે,જ્યારે ઊંચા સભ્યો પ્રવાહી અથવા ઘન સ્વરૂપે હોય છે.
$(b)$ કાર્બનિક હેલોજનયુક્ત સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુ: કાર્બનિક હેલોજનયુક્ત સંયોજનો સામાન્ય રીતે ધ્રુવીય હોય છે. આલ્કેનનાં હેલોજન વ્યુત્પન્નોમાં $(i)$ વધુ ધ્રુવીયતા અને $(ii)$ ઊંચા આણ્વીય દળના કારણે,જનક હાઈડ્રોકાર્બનની સરખામણીમાં આંતર-આણ્વીય આકર્ષણબળો (દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ અને વાન્ ડર વાલ્સ) પ્રબળ હોય છે. આ કારણથી ક્લોરાઈડ,બ્રોમાઈડ અને આયોડાઈડ સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુ તેઓને સમતુલ્ય આણ્વીયદળ ધરાવતા હાઈડ્રોકાર્બન સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુના કરતાં ઊંચા હોય છે.
$(c)$ ઉત્કલનબિંદુ અને આકર્ષણબળ: અણુઓના વધતા જતા કદ અને ઈલેક્ટ્રોન સંખ્યા વધવાથી આકર્ષણબળ પ્રબળ થતું જાય છે અને પરિણામે ઉત્કલનબિંદુ વધે છે,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
$(d)$ આલ્કાઈલ હેલાઈડ સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુમાં ક્રમ: સમાન આલ્કાઈલ સમૂહ ધરાવતા આલ્કાઈલ હેલાઈડ સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુમાં ઘટાડાનો ક્રમ $RI > RBr > RCl > RF$ હોય છે. કારણ કે,જેમ હેલોજન પરમાણુનું દળ અને કદ વધારે હોય,તેમ વાન્ ડર વાલ્સ આકર્ષણબળોની માત્રામાં વધારો થાય છે.
$(b)$ કાર્બનિક હેલોજનયુક્ત સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુ: કાર્બનિક હેલોજનયુક્ત સંયોજનો સામાન્ય રીતે ધ્રુવીય હોય છે. આલ્કેનનાં હેલોજન વ્યુત્પન્નોમાં $(i)$ વધુ ધ્રુવીયતા અને $(ii)$ ઊંચા આણ્વીય દળના કારણે,જનક હાઈડ્રોકાર્બનની સરખામણીમાં આંતર-આણ્વીય આકર્ષણબળો (દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ અને વાન્ ડર વાલ્સ) પ્રબળ હોય છે. આ કારણથી ક્લોરાઈડ,બ્રોમાઈડ અને આયોડાઈડ સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુ તેઓને સમતુલ્ય આણ્વીયદળ ધરાવતા હાઈડ્રોકાર્બન સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુના કરતાં ઊંચા હોય છે.
$(c)$ ઉત્કલનબિંદુ અને આકર્ષણબળ: અણુઓના વધતા જતા કદ અને ઈલેક્ટ્રોન સંખ્યા વધવાથી આકર્ષણબળ પ્રબળ થતું જાય છે અને પરિણામે ઉત્કલનબિંદુ વધે છે,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
$(d)$ આલ્કાઈલ હેલાઈડ સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુમાં ક્રમ: સમાન આલ્કાઈલ સમૂહ ધરાવતા આલ્કાઈલ હેલાઈડ સંયોજનોના ઉત્કલનબિંદુમાં ઘટાડાનો ક્રમ $RI > RBr > RCl > RF$ હોય છે. કારણ કે,જેમ હેલોજન પરમાણુનું દળ અને કદ વધારે હોય,તેમ વાન્ ડર વાલ્સ આકર્ષણબળોની માત્રામાં વધારો થાય છે.
Explore More
Similar Questions
નીચે બે વિધાનો આપેલા છે $:$
વિધાન $(I) :$ $cis-1,2-dichloroethene$ એ $cis-1,2-dibromoethene$ કરતા વધુ ધ્રુવીય છે.
વિધાન $(II) :$ $trans-1,2-dibromoethene$ નું ઉત્કલનબિંદુ $cis-1,2-dibromoethene$ કરતા ઓછું છે પરંતુ તે $cis-1,2-dibromoethene$ કરતા વધુ ધ્રુવીય છે.
ઉપરના વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો $:$
વિધાન $(I) :$ $cis-1,2-dichloroethene$ એ $cis-1,2-dibromoethene$ કરતા વધુ ધ્રુવીય છે.
વિધાન $(II) :$ $trans-1,2-dibromoethene$ નું ઉત્કલનબિંદુ $cis-1,2-dibromoethene$ કરતા ઓછું છે પરંતુ તે $cis-1,2-dibromoethene$ કરતા વધુ ધ્રુવીય છે.
ઉપરના વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો $:$
જ્યારે $CCl_4$ ને $KOH$ સાથે ઉકાળવામાં આવે ત્યારે મળતી નીપજ .......... છે.
Difficult
View Solutionનીચેના સમૂહો માટે છુટા પડતા સમૂહ (leaving group) ની ક્ષમતાનો સાચો ક્રમ કયો છે?
$I. -OAc$
$II. -OMe$
$III. -OSO_2Me$
$IV. -OSO_2CF_3$
$I. -OAc$
$II. -OMe$
$III. -OSO_2Me$
$IV. -OSO_2CF_3$
Medium
View Solutionહવામાં અને સૂર્યપ્રકાશના સંપર્કમાં આવવાથી નીચેનામાંથી કયા પદાર્થમાંથી ફોસ્જીન ધીમે ધીમે બને છે?
$CH_3 - CH_2 - CH_2Br + KOH$ (alc.) $\to$ નીપજ
ઉપરની પ્રક્રિયામાં નીપજ શું છે?
ઉપરની પ્રક્રિયામાં નીપજ શું છે?
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo