$1^o$,$2^o$ અને $3^o$ હેલાઇડોની $S_N2$ પ્રક્રિયા પ્રત્યેની પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ક્રમ સમજાવો.

(N/A) $S_N2$ પ્રક્રિયા માટે પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ક્રમ: $CH_3X >$ પ્રાથમિક $(1^o)$ હેલાઇડ $>$ દ્વિતીયક $(2^o)$ હેલાઇડ $>$ તૃતીયક $(3^o)$ હેલાઇડ.
$S_N2$ પ્રક્રિયા દરમિયાન,કેન્દ્રાનુરાગી પ્રક્રિયક (nucleophile) અવશિષ્ટ સમૂહ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ પર હુમલો કરે છે. આ કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા મોટા વિસ્થાપક સમૂહો અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) ઉત્પન્ન કરે છે. જેમ આ સમૂહોનું કદ વધે છે,તેમ $S_N2$ પ્રક્રિયા ધીમી થાય છે.
મિથાઇલ હેલાઇડમાં $S_N2$ પ્રક્રિયા સૌથી ઝડપી થાય છે કારણ કે તેમાં કાર્બન સાથે માત્ર ત્રણ નાના હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ જોડાયેલા હોય છે. તૃતીયક $(3^o)$ આલ્કાઇલ હેલાઇડ $S_N2$ પ્રક્રિયામાં સૌથી ઓછા પ્રતિક્રિયાત્મક હોય છે કારણ કે તેમાં રહેલા મોટા સમૂહો કેન્દ્રાનુરાગી પ્રક્રિયક માટે મહત્તમ અવકાશી અવરોધ ઉત્પન્ન કરે છે.