$S_{N}1$ પ્રક્રિયાનો વેગ (પ્રતિક્રિયાત્મકતા) શાના ઉપર આધાર રાખે છે? યોગ્ય ઉદાહરણો સાથે સમજાવો.

(N/A) $S_{N}1$ પ્રક્રિયાનો વેગ માત્ર પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા પર આધાર રાખે છે. પ્રક્રિયાનો વેગ નિર્ણાયક તબક્કો કાર્બોકેટાયનનું નિર્માણ છે. તેથી,પ્રથમ તબક્કામાં બનતો કાર્બોકેટાયન જેટલો વધુ સ્થાયી હશે,તેટલી સરળતાથી આલ્કાઈલ હેલાઈડમાંથી કાર્બોકેટાયન બનશે અને $S_{N}1$ પ્રક્રિયાનો વેગ પણ તેટલો જ વધારે હશે.
$(a)$ $1^{\circ}, 2^{\circ}, 3^{\circ}$ આલ્કાઈલ હેલાઈડની પ્રતિક્રિયાત્મકતા: તૃતીયક $(3^{\circ})$ હેલાઈડ $S_{N}1$ પ્રક્રિયામાં સૌથી ઝડપથી પ્રતિક્રિયા આપે છે કારણ કે $3^{\circ}$ કાર્બોકેટાયન સૌથી વધુ સ્થાયી છે. પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ક્રમ: $3^{\circ} \text{ હેલાઈડ} > 2^{\circ} \text{ હેલાઈડ} > 1^{\circ} \text{ હેલાઈડ}$.
$(b)$ એલાઈલિક હેલાઈડ: એલાઈલિક હેલાઈડ $S_{N}1$ પ્રક્રિયા પ્રત્યે ઉચ્ચ પ્રતિક્રિયાત્મકતા દર્શાવે છે કારણ કે પ્રથમ તબક્કામાં બનતો એલાઈલિક કાર્બોકેટાયન સસ્પંદન દ્વારા સ્થાયી થાય છે. ઉદાહરણ: $CH_{2}=CH-CH_{2}Cl \rightarrow CH_{2}=CH-CH_{2}^{+} + Cl^{-}$.
$(c)$ બેન્ઝાઈલિક હેલાઈડ: બેન્ઝાઈલિક હેલાઈડ $S_{N}1$ પ્રક્રિયા પ્રત્યે ખૂબ જ પ્રતિક્રિયાશીલ હોય છે કારણ કે $Cl^{-}$ દૂર થયા પછી બનતો બેન્ઝાઈલિક કાર્બોકેટાયન બેન્ઝીન વલય દ્વારા સસ્પંદન સ્થાયી હોય છે.