નીચેનાં રૂપાંતરણો માટેની રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ લખો:
$1.$ ફિનોલમાંથી એનિસોલ અને ફેનિટોલ
$2.$ ક્લોરોબેન્ઝિન માંથી $p$-બ્રોમોએનિસોલ
$1.$ ફિનોલમાંથી એનિસોલ અને ફેનિટોલ
$2.$ ક્લોરોબેન્ઝિન માંથી $p$-બ્રોમોએનિસોલ
(N/A) $1.$ ફિનોલમાંથી એનિસોલ અને ફેનિટોલનું રૂપાંતરણ:
ફિનોલ $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ફિનોક્સાઇડ બનાવે છે. ત્યારબાદ સોડિયમ ફિનોક્સાઇડ આલ્કાઇલ હેલાઇડ સાથે વિલિયમસન ઇથર સંશ્લેષણ પ્રક્રિયા આપે છે:
- ફિનોલ $+ NaOH \rightarrow$ સોડિયમ ફિનોક્સાઇડ $+ H_2O$
- સોડિયમ ફિનોક્સાઇડ $+ CH_3Br \rightarrow$ એનિસોલ $+ NaBr$
- સોડિયમ ફિનોક્સાઇડ $+ CH_3CH_2Br \rightarrow$ ફેનિટોલ $+ NaBr$
$2.$ ક્લોરોબેન્ઝિનમાંથી $p$-બ્રોમોએનિસોલનું રૂપાંતરણ:
- ક્લોરોબેન્ઝિનને $623 \ K$ અને $300 \ atm$ દબાણે $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ફિનોક્સાઇડમાં ફેરવવામાં આવે છે (ડાઉ પ્રક્રિયા).
- સોડિયમ ફિનોક્સાઇડ $CH_3Br$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એનિસોલ બનાવે છે.
- એનિસોલનું ઇથેનોઇક એસિડમાં $Br_2$ સાથે ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપન (બ્રોમિનેશન) કરવાથી મુખ્ય નીપજ તરીકે $p$-બ્રોમોએનિસોલ મળે છે.
ફિનોલ $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ફિનોક્સાઇડ બનાવે છે. ત્યારબાદ સોડિયમ ફિનોક્સાઇડ આલ્કાઇલ હેલાઇડ સાથે વિલિયમસન ઇથર સંશ્લેષણ પ્રક્રિયા આપે છે:
- ફિનોલ $+ NaOH \rightarrow$ સોડિયમ ફિનોક્સાઇડ $+ H_2O$
- સોડિયમ ફિનોક્સાઇડ $+ CH_3Br \rightarrow$ એનિસોલ $+ NaBr$
- સોડિયમ ફિનોક્સાઇડ $+ CH_3CH_2Br \rightarrow$ ફેનિટોલ $+ NaBr$
$2.$ ક્લોરોબેન્ઝિનમાંથી $p$-બ્રોમોએનિસોલનું રૂપાંતરણ:
- ક્લોરોબેન્ઝિનને $623 \ K$ અને $300 \ atm$ દબાણે $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ફિનોક્સાઇડમાં ફેરવવામાં આવે છે (ડાઉ પ્રક્રિયા).
- સોડિયમ ફિનોક્સાઇડ $CH_3Br$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એનિસોલ બનાવે છે.
- એનિસોલનું ઇથેનોઇક એસિડમાં $Br_2$ સાથે ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપન (બ્રોમિનેશન) કરવાથી મુખ્ય નીપજ તરીકે $p$-બ્રોમોએનિસોલ મળે છે.
Explore More
Similar Questions
નીચેની પ્રક્રિયાઓ માટે સમીકરણો આપો:
$(i)$ આલ્કલાઇન $KMnO_4$ દ્રાવણ સાથે પ્રોપેન$-1-$ઓલનું ઓક્સિડેશન.
$(ii)$ ફિનોલ સાથે $CS_2$ માં બ્રોમિન.
$(iii)$ ફિનોલ સાથે મંદ $HNO_3$.
$(iv)$ જલીય $NaOH$ ની હાજરીમાં ફિનોલની ક્લોરોફોર્મ સાથે પ્રક્રિયા.
$(i)$ આલ્કલાઇન $KMnO_4$ દ્રાવણ સાથે પ્રોપેન$-1-$ઓલનું ઓક્સિડેશન.
$(ii)$ ફિનોલ સાથે $CS_2$ માં બ્રોમિન.
$(iii)$ ફિનોલ સાથે મંદ $HNO_3$.
$(iv)$ જલીય $NaOH$ ની હાજરીમાં ફિનોલની ક્લોરોફોર્મ સાથે પ્રક્રિયા.
Difficult
View Solutionઓક્ઝેલિક એસિડ + $A \rightarrow$ ગ્લિસરોલ મોનોઓક્ઝેલેટ. જો $A \xrightarrow{conc.\,H_2SO_4} B$ હોય,તો $B$ શું છે?
Difficult
View Solutionકોલમ-$I$ માં આપેલી પ્રક્રિયાઓને કોલમ-$II$ માં તૂટતા બંધ સાથે જોડો.
કોલમ-$I$ (પ્રક્રિયા) કોલમ-$II$ (તૂટતો બંધ) $(A)$ $RCH_2OH \xrightarrow{CrO_3} RCHO$ $(i)$ $C-O$ બંધ તૂટે છે. $(B)$ ફિનોલ $\xrightarrow{HNO_3}$ $p$-નાઈટ્રોફિનોલ + $o$-નાઈટ્રોફિનોલ (ii) $O-H$ બંધ તૂટે છે. $(C)$ ફિનોલ + $NaOH \rightarrow$ સોડિયમ ફિનોક્સાઈડ + $H_2O$ (iii) $O-H$ અને $C-H$ બંધ તૂટે છે. $(D)$ $CH_3CH_2CH_2OH \xrightarrow{H_2SO_4, \Delta} CH_3CH=CH_2$ (iv) $C-H$ બંધ તૂટે છે.
| કોલમ-$I$ (પ્રક્રિયા) | કોલમ-$II$ (તૂટતો બંધ) |
|---|---|
| $(A)$ $RCH_2OH \xrightarrow{CrO_3} RCHO$ | $(i)$ $C-O$ બંધ તૂટે છે. |
| $(B)$ ફિનોલ $\xrightarrow{HNO_3}$ $p$-નાઈટ્રોફિનોલ + $o$-નાઈટ્રોફિનોલ | (ii) $O-H$ બંધ તૂટે છે. |
| $(C)$ ફિનોલ + $NaOH \rightarrow$ સોડિયમ ફિનોક્સાઈડ + $H_2O$ | (iii) $O-H$ અને $C-H$ બંધ તૂટે છે. |
| $(D)$ $CH_3CH_2CH_2OH \xrightarrow{H_2SO_4, \Delta} CH_3CH=CH_2$ | (iv) $C-H$ બંધ તૂટે છે. |
Difficult
View Solutionજ્યારે ઇથાઇલ એસિટેટને જલીય સોડિયમ ક્લોરાઇડ સાથે મિશ્ર કરવામાં આવે ત્યારે પરિણામી દ્રાવણનું બંધારણ શું હશે?
Medium
View Solutionનીચેના સંયોજનોને તેમની ધ્રુવીયતાના વધતા ક્રમમાં ગોઠવો:
$A. CH_3CH_2OCH_2CH_3$
$B. CH_3CH_2OH$
$C. CH_3COCH_3$
$D. CH_3COOH$
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
$A. CH_3CH_2OCH_2CH_3$
$B. CH_3CH_2OH$
$C. CH_3COCH_3$
$D. CH_3COOH$
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
MediumNEET 2026
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo