$(a)$ રાસાયણિક સંશ્લેષણમાં શું જરૂરી છે? તેના માટે શું કરવામાં આવશે?
$(b)$ લે શેટલિયરનો સિદ્ધાંત લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) રાસાયણિક સંશ્લેષણના મુખ્ય લક્ષ્યોમાં $(i)$ નીપજોનું મહત્તમ ઉત્પાદન કરવું અને $(ii)$ ઉર્જાનો ખર્ચ ઘટાડવો છે.
આનો અર્થ એ છે કે હળવા તાપમાન અને દબાણની સ્થિતિમાં નીપજોનું મહત્તમ ઉત્પાદન મેળવવું. જો આવું ન થાય,તો પ્રાયોગિક પરિસ્થિતિઓને સમાયોજિત કરવાની જરૂર છે. ઉદાહરણ તરીકે,$N_2$ અને $H_2$ માંથી એમોનિયાના સંશ્લેષણ માટે હેબર પ્રક્રિયામાં,પ્રાયોગિક પરિસ્થિતિઓની પસંદગી આર્થિક રીતે ખૂબ મહત્વની છે.
સંતુલન અચળાંક,$K_c$,પ્રારંભિક સાંદ્રતાથી સ્વતંત્ર છે. પરંતુ જો સંતુલન પર રહેલી સિસ્ટમમાં એક અથવા વધુ પ્રક્રિયક પદાર્થોની સાંદ્રતામાં ફેરફાર કરવામાં આવે,તો સિસ્ટમ સંતુલનમાં રહેતી નથી; અને સિસ્ટમ ફરીથી સંતુલનમાં ન આવે ત્યાં સુધી ચોક્કસ દિશામાં ચોખ્ખી પ્રક્રિયા થાય છે.
સિસ્ટમના તાપમાન અથવા દબાણમાં ફેરફાર પણ સંતુલનને બદલી શકે છે.
પ્રક્રિયા કઈ દિશામાં આગળ વધશે તે નક્કી કરવા અને સંતુલન પર પરિસ્થિતિઓના ફેરફારની અસર વિશે ગુણાત્મક આગાહી કરવા માટે લે શેટલિયરના સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ થાય છે.
લે શેટલિયરનો સિદ્ધાંત: "સિસ્ટમની સંતુલન સ્થિતિ નક્કી કરતા કોઈપણ પરિબળમાં ફેરફાર કરવાથી સિસ્ટમમાં એવો ફેરફાર થાય છે કે જેથી તે ફેરફારની અસર ઘટે અથવા નાબૂદ થાય." આ તમામ ભૌતિક અને રાસાયણિક સંતુલન માટે લાગુ પડે છે.

Explore More

Similar Questions

હેબરની પ્રક્રિયા દ્વારા એમોનિયાના ઉત્પાદન માટે નીચેનામાંથી કઈ પરિસ્થિતિ અનુકૂળ છે?

$N_2 + 3H_2 \rightleftharpoons 2NH_3$ પ્રતિવર્તી પ્રક્રિયામાં,દબાણમાં વધારો શેને પ્રોત્સાહન આપશે?

નીચેનામાંથી કયું સંતુલન દબાણમાં વધારો કરવાથી બદલાતું નથી?

કોઈ પ્રક્રિયા માટે,જો $K_p > K_c$ હોય,તો પુરોગામી પ્રક્રિયા ..... દ્વારા તરફેણ પામે છે. $(T > 15 \ K)$

નીચેનામાંથી કઈ સંતુલન પ્રતિક્રિયામાં,જો કુલ દબાણ વધારવામાં આવે તો સંતુલન જમણી તરફ ખસશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo