બફર દ્રાવણ એટલે શું? બફર દ્રાવણોના પ્રકાર ઉદાહરણ સહિત સમજાવી તેનું જૈવિક મહત્ત્વ જણાવો.

(N/A) બફર દ્રાવણ એવું દ્રાવણ છે જે થોડા પ્રમાણમાં એસિડ કે બેઇઝ ઉમેરવા છતાં તેના $pH$ માં થતા ફેરફારનો વિરોધ કરે છે.
બફર દ્રાવણના પ્રકાર:
$1$. એસિડિક બફર: નિર્બળ એસિડ અને પ્રબળ બેઇઝ સાથેના તેના ક્ષારનું મિશ્રણ. ઉદાહરણ: $CH_3COOH + CH_3COONa$ $(pH < 7)$.
$2$. બેઝિક બફર: નિર્બળ બેઇઝ અને પ્રબળ એસિડ સાથેના તેના ક્ષારનું મિશ્રણ. ઉદાહરણ: $NH_4OH + NH_4Cl$ $(pH > 7)$.
જૈવિક મહત્ત્વ:
$1$. માનવ રુધિરનો $pH$ $H_2CO_3/HCO_3^-$ બફર સિસ્ટમને કારણે આશરે $7.4$ જેટલો જળવાઈ રહે છે.
$2$. કોષોમાં થતી ઘણી જૈવરાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ ચોક્કસ $pH$ મર્યાદામાં જ થાય છે,જે આંતરકોષીય બફર સિસ્ટમ દ્વારા જળવાય છે.