$(a)$ ગોલીય અરીસાની વક્રતા ત્રિજ્યા અને કેન્દ્રલંબાઈની વ્યાખ્યા આપો અને તેને આકૃતિમાં દર્શાવો.
$(b)$ ગોલીય અરીસાની વક્રતા ત્રિજ્યા અને કેન્દ્રલંબાઈ વચ્ચેનો સંબંધ લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વક્રતા ત્રિજ્યા: ગોલીય અરીસાની પરાવર્તક સપાટી જે પોલા ગોળાનો ભાગ છે,તે ગોળાની ત્રિજ્યાને વક્રતા ત્રિજ્યા કહે છે. તેને $R$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે.
કેન્દ્રલંબાઈ: ગોલીય અરીસાના ધ્રુવ $(P)$ અને મુખ્ય કેન્દ્ર $(F)$ વચ્ચેના અંતરને તેની કેન્દ્રલંબાઈ કહે છે. તેને $f$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે.
આકૃતિમાં,$P$ એ ધ્રુવ છે,$F$ એ મુખ્ય કેન્દ્ર છે અને $C$ એ વક્રતા કેન્દ્ર છે. અંતર $PC$ એ વક્રતા ત્રિજ્યા $(R)$ દર્શાવે છે અને અંતર $PF$ એ કેન્દ્રલંબાઈ $(f)$ દર્શાવે છે.
$(b)$ સંબંધ: નાના દર્પણમુખવાળા ગોલીય અરીસા માટે,વક્રતા ત્રિજ્યા એ કેન્દ્રલંબાઈ કરતા બમણી હોય છે. ગાણિતિક સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$f = \frac{R}{2}$ અથવા $R = 2f$

Explore More

Similar Questions

લેન્સ વડે રચાતું વસ્તુનું પ્રતિબિંબ કઈ પ્રકાશીય ઘટનાને આભારી છે?

તમે અડક્યા વગર ત્રણ પ્રકારના અરીસાઓને કેવી રીતે ઓળખી શકો છો?

$(a)$ ગોળીય લેન્સના પ્રકાશીય કેન્દ્રની વ્યાખ્યા આપો.
$(b)$ તમને $30 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો બહિર્ગોળ લેન્સ આપવામાં આવ્યો છે. વસ્તુનું વાસ્તવિક,ઉલટું અને અત્યંત મોટું પ્રતિબિંબ મેળવવા માટે તમે વસ્તુને ક્યાં મૂકશો? પ્રતિબિંબ રચના દર્શાવતી કિરણ આકૃતિ દોરો.
$(c)$ એક અંતર્ગોળ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $20 \, cm$ છે. લેન્સથી વસ્તુને કેટલા અંતરે મૂકવી જોઈએ જેથી તેનું પ્રતિબિંબ લેન્સથી $15 \, cm$ દૂર રચાય?

Difficult
View Solution

ખગોળીય દૂરબીન (એસ્ટ્રોનોમિકલ ટેલિસ્કોપ) માં વસ્તુકાચ (ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ) ની કેન્દ્રલંબાઈ નેત્રકાચ (આઈપીસ) ની કેન્દ્રલંબાઈની સાપેક્ષમાં કેવી હોય છે?

કેરોસીન,ટર્પેન્ટાઇન અને પાણીના વક્રીભવનાંક અનુક્રમે $1.44$,$1.47$ અને $1.33$ છે. આમાંથી કયા માધ્યમમાં પ્રકાશની ગતિ સૌથી વધુ હશે? શા માટે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo