$(a)$ તબીબી ક્ષેત્રમાં અલ્ટ્રાસાઉન્ડના ત્રણ ઉપયોગો ટૂંકમાં જણાવો.
$(b)$ એક સ્થિર જહાજ સમુદ્રના તળિયેથી $2800 \ m$ ના અંતરે છે. જહાજ સમુદ્રના તળિયે અલ્ટ્રાસાઉન્ડ સિગ્નલ મોકલે છે અને તેનો પડઘો $4 \ s$ પછી સંભળાય છે. પાણીમાં ધ્વનિની ઝડપ શોધો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) તબીબી ક્ષેત્રમાં અલ્ટ્રાસાઉન્ડના ત્રણ ઉપયોગો નીચે મુજબ છે:
$(i)$ ઇકોકાર્ડિયોગ્રાફી: હૃદયના વિવિધ ભાગોમાંથી અલ્ટ્રાસોનિક તરંગોનું પરાવર્તન કરાવીને હૃદયની છબી મેળવવામાં આવે છે.
$(ii)$ અલ્ટ્રાસાઉન્ડ સ્કેનિંગ: તેનો ઉપયોગ માનવ શરીરના આંતરિક અંગો જેવા કે લીવર,પિત્તાશય,ગર્ભાશય અને કિડનીની છબી મેળવવા માટે થાય છે,જેથી પથરી કે ગાંઠ જેવી અસાધારણતા શોધી શકાય.
$(iii)$ ગર્ભની તપાસ: ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન ગર્ભના વિકાસની દેખરેખ રાખવા અને જન્મજાત ખામીઓ શોધવા માટે અલ્ટ્રાસોનોગ્રાફીનો ઉપયોગ થાય છે.
$(b)$ આપેલ છે: અંતર $(S) = 2800 \ m$,સમય $(t) = 4 \ s$.
ધ્વનિ સમુદ્રના તળિયે જઈને પાછો આવે છે,તેથી કાપેલું કુલ અંતર $2S$ થાય.
ઝડપ $(V) = \frac{\text{કુલ અંતર}}{\text{કુલ સમય}} = \frac{2S}{t} = \frac{2 \times 2800 \ m}{4 \ s} = 1400 \ m/s$.
આમ,પાણીમાં ધ્વનિની ઝડપ $1400 \ m/s$ છે.

Explore More

Similar Questions

એક પ્રયોગશાળા પેશીમાં ગાંઠ (tumour) શોધવા માટે અલ્ટ્રાસોનિક સ્કેનરનો ઉપયોગ કરે છે. સ્કેનરની ઓપરેટિંગ આવૃત્તિ $4.2 \times 10^{6} \text{ Hz}$ છે. જો ધ્વનિની ઝડપ $1700 \text{ m s}^{-1}$ હોય,તો પેશીમાં ધ્વનિની તરંગલંબાઈની ગણતરી કરો.

અલ્ટ્રાસાઉન્ડના બે ઉપયોગો જણાવો.

અવાજ સાંભળવા માટે જરૂરી ત્રણ શરતો જણાવો.

નીચે આપેલ વિધાન સાચું છે કે ખોટું તે જણાવો:
ધ્વનિના ઉદગમ અને પરાવર્તક વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર $34\, m$ હોવું જોઈએ.

સ્લિંકી (slinky) પર આપણે ઉત્પન્ન કરી શકીએ છીએ:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo