$(a)$ સમાન આપાતકોણ $45^{\circ}$ માટે,બે પારદર્શક માધ્યમો $I$ અને $II$ માં વક્રીભવનકોણ અનુક્રમે $20^{\circ}$ અને $30^{\circ}$ છે. $I$ અને $II$ માંથી કયું માધ્યમ પ્રકાશીય રીતે ઘટ્ટ છે અને શા માટે?
$(b)$ પ્રકાશ હવામાંથી હીરામાં પ્રવેશે છે,જેનો વક્રીભવનાંક $2.42$ છે. જો હવામાં પ્રકાશની ઝડપ $3.00 \times 10^{8} \text{ m s}^{-1}$ હોય,તો હીરામાં પ્રકાશની ઝડપની ગણતરી કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સ્નેલના નિયમ મુજબ,$n_1 \sin(i) = n_2 \sin(r)$. સમાન આપાતકોણ $i$ માટે,વક્રીભવનાંક $n$ એ $\sin(r)$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે. માધ્યમ $I$ માં વક્રીભવનકોણ $r$ $(20^{\circ})$ એ માધ્યમ $II$ $(30^{\circ})$ કરતા ઓછો હોવાથી,માધ્યમ $I$ નો વક્રીભવનાંક વધારે છે અને તેથી તે પ્રકાશીય રીતે વધુ ઘટ્ટ છે.
$(b)$ વક્રીભવનાંક $n$ નું સૂત્ર $n = \frac{c}{v}$ છે,જ્યાં $c$ એ હવામાં (અથવા શૂન્યાવકાશમાં) પ્રકાશની ઝડપ છે અને $v$ એ માધ્યમમાં પ્રકાશની ઝડપ છે.
આપેલ છે: $n = 2.42$ અને $c = 3.00 \times 10^{8} \text{ m s}^{-1}$.
$v = \frac{c}{n} = \frac{3.00 \times 10^{8}}{2.42} \approx 1.24 \times 10^{8} \text{ m s}^{-1}$.

Explore More

Similar Questions

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પ્રકાશનું એક કિરણ $XY$ અરીસા પર આપાત થાય છે. આ કિરણ માટે આપાતકોણ એ કિરણ અને આકૃતિમાં આપેલા અન્ય બે બિંદુઓને જોડતી રેખા વચ્ચેનો ખૂણો છે. આ બે બિંદુઓના નામ આપો અને પરાવર્તન પછી કિરણનો માર્ગ દર્શાવો.

$12 \ cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા અંતર્ગોળ અરીસાની સામે વસ્તુને $18 \ cm$ અંતરે મૂકવામાં આવે,તો પ્રતિબિંબ ક્યાં રચાશે?

$15 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા અંતર્ગોળ અરીસાથી નીચેના અંતરે એક વસ્તુ મૂકવામાં આવે છે.
$(a)$ $10 \, cm$ $(b)$ $20 \, cm$ $(c)$ $30 \, cm$ $(d)$ $40 \, cm$
વસ્તુનું કયું સ્થાન નીચે મુજબનું પ્રતિબિંબ આપશે:
$(1)$ આભાસી પ્રતિબિંબ
$(2)$ નાનું વાસ્તવિક પ્રતિબિંબ
$(3)$ મોટું વાસ્તવિક પ્રતિબિંબ
$(4)$ સમાન કદનું પ્રતિબિંબ

$(a)$ ગોલીય અરીસા માટે વસ્તુ અંતર,પ્રતિબિંબ અંતર અને કેન્દ્રલંબાઈ વચ્ચેનો સંબંધ જણાવો.
$(b)$ જ્યારે વસ્તુને અંતર્ગોળ અરીસાના ધ્રુવ અને મુખ્ય કેન્દ્રની વચ્ચે મૂકવામાં આવે ત્યારે રચાતા પ્રતિબિંબ માટેની કિરણ આકૃતિ દોરો.
$(c)$ $15\, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો એક અંતર્ગોળ અરીસો,અરીસાથી $10\, cm$ દૂર રાખેલી વસ્તુનું પ્રતિબિંબ રચે છે. તેના દ્વારા રચાતા પ્રતિબિંબનું સ્થાન,પ્રકાર અને પરિમાણ શોધો.

Difficult
View Solution

એક વસ્તુને લેન્સથી $50\, cm$ દૂર મૂકવામાં આવે છે,જે લેન્સની સામે $10\, cm$ ના અંતરે આભાસી પ્રતિબિંબ બનાવે છે. લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈની ગણતરી કરો. ($, cm$ માં)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo