વાસ્તવિક વાયુનું દબાણ એ આદર્શ વાયુના દબાણ કરતાં ઓછું હોય છે કારણ કે .....

વાસ્તવિક વાયુનો એક નિશ્ચિત જથ્થો $100 \ atm$ અને $500 \ K$ તાપમાને $0.15 \ dm^3$ કદ રોકે છે,જ્યારે તેનો સંકોચનીયતા અવયવ $1.07$ છે. $300 \ atm$ અને $300 \ K$ તાપમાને (જ્યારે તેનો સંકોચનીયતા અવયવ $1.4$ હોય) તેનું કદ $........ \times 10^{-4} \ dm^3$ હશે (નજીકનો પૂર્ણાંક).

વિધાન : હાઇડ્રોજન માટે સંકોચનીયતા અવયવ $(Z)$ તમામ દબાણે ધન ઢાળ સાથે દબાણ સાથે બદલાય છે.
કારણ : ઓછા દબાણે પણ,હાઇડ્રોજન વાયુમાં અપાકર્ષી બળો પ્રભાવી હોય છે.

ઊંચા દબાણે,વાસ્તવિક વાયુ માટે વાન્ડરવાલ્સ સમીકરણ નીચે મુજબ ઘટાડવામાં આવે છે:

આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ થી વાયુનું સૌથી વધુ વિચલન કઈ પરિસ્થિતિમાં જોવા મળે છે?

વાયુઓ $W$,$X$,$Y$ અને $Z$ માટે વાન્ડર વાલ્સ પ્રાચલો નીચે મુજબ છે. આમાંથી કયા વાયુનું ક્રાંતિક તાપમાન સૌથી વધુ છે?

$Gas$	$a \ (atm \ L^2 \ mol^{-2})$	$b \ (L \ mol^{-1})$
$W$	$4.0$	$0.027$
$X$	$8.0$	$0.030$
$Y$	$6.0$	$0.032$
$Z$	$12.0$	$0.027$