$600 \,nm$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો એકરંગી પ્રકાશનો સમાંતર કિરણપુંજ $0.4 \,mm$ પહોળાઈની એક સ્લિટમાંથી પસાર થાય છે. દ્વિતીય ક્રમના ન્યૂનતમ માટે કોણીય વિચલન $...... \times 10^{-3} \,rad$ હશે.

જ્યારે વપરાતા પ્રકાશની આવૃત્તિ $4 \times 10^{14} \ s^{-1}$ થી બદલીને $5 \times 10^{14} \ s^{-1}$ કરવામાં આવે છે, ત્યારે સિંગલ સ્લિટ ફ્રોનહોફર વિવર્તન ભાતમાં મુખ્ય (કેન્દ્રીય) મહત્તમની કોણીય પહોળાઈ $0.6 \ \text{radian}$ જેટલી બદલાય છે. સ્લિટની પહોળાઈ કેટલી હશે? (ધારો કે પ્રયોગ શૂન્યાવકાશમાં કરવામાં આવે છે.)

વિધાન : વિવર્તન તમામ પ્રકારના તરંગો માટે થાય છે,યાંત્રિક અથવા બિન-યાંત્રિક,લંબગત અથવા સંગત.
કારણ : વિવર્તનની અસરો ત્યારે જ દ્રશ્યમાન થાય છે જો તરંગની તરંગલંબાઇ વિવર્તન ઉપકરણના પરિમાણો સાથે તુલનાત્મક હોય.

$0.6 \, mm$ ની સ્લિટ પહોળાઈ ધરાવતા સિંગલ સ્લિટ વિવર્તનના પ્રયોગમાં પીળા પ્રકાશનો ઉપયોગ થાય છે. જો પીળા પ્રકાશને $X$-કિરણો દ્વારા બદલવામાં આવે,તો ભાત (pattern) શું દર્શાવશે?

$a$ પહોળાઈની સ્લિટને $6500 Å$ તરંગલંબાઈના લાલ પ્રકાશ વડે પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે. જો પ્રથમ વિવર્તન ન્યૂનતમ $30^{\circ}$ પર મળતું હોય,તો $a$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે?

એક સ્લિટના દૂરના ક્ષેત્રના વિવર્તન ભાતમાં બહુવર્ણીય પ્રકાશ હેઠળ,તરંગલંબાઈ ${\lambda _1}$ માટેનું પ્રથમ ન્યૂનતમ,તરંગલંબાઈ ${\lambda _2}$ માટેના ત્રીજા મહત્તમ સાથે સંપાત થાય છે. તો,