$15\,m/s$ ની અચળ ઝડપે કાર ચલાવતો એક વ્યક્તિ એક ઊભી દીવાલ તરફ જઈ રહ્યો છે. વ્યક્તિ દીવાલ પરથી પરાવર્તન પામ્યા પછી તેના કારના હોર્નની આવૃત્તિમાં $40\,Hz$ નો ફેરફાર નોંધે છે. હોર્નની આવૃત્તિ ............ $Hz$ છે. (આપેલ છે: ધ્વનિની ઝડપ: $330\,m/s$)

ડોપ્લર અસર કોના માટે લાગુ પડે છે?

ડોપ્લર અસરના બે કિસ્સાઓ ધ્યાનમાં લો. પ્રથમ કિસ્સામાં,એક અવલોકનકાર સ્થિર ધ્વનિના સ્ત્રોત તરફ $50 \,m/s$ ની ઝડપે ગતિ કરે છે. બીજા કિસ્સામાં,અવલોકનકાર સ્થિર છે અને સ્ત્રોત અવલોકનકાર તરફ $50 \,m/s$ ની સમાન ઝડપે ગતિ કરે છે. તો અવલોકનકાર દ્વારા સંભળાતી આવૃત્તિ કેટલી હશે? [હવામાં ધ્વનિનો વેગ $= 330 \,m/s$.]

એક સ્થિર સ્ત્રોત $f_0$ આવૃત્તિનો અવાજ ઉત્સર્જિત કરે છે,જે સ્ત્રોત તરફ આવતી બે કાર દ્વારા પરાવર્તિત થાય છે. કારમાંથી પરાવર્તિત થતા અવાજની આવૃત્તિઓ વચ્ચેનો તફાવત $f_0$ ના $1.2 \%$ છે. કારની ઝડપમાં તફાવત ( $km/h$ માં) નજીકના પૂર્ણાંકમાં કેટલો હશે? કારની ઝડપ અવાજની ઝડપ $(330 \ m/s)$ કરતા ઘણી ઓછી છે.

બે સ્ત્રોત $A$ અને $B$ એ $680 \ Hz$ આવૃત્તિના તરંગો મોકલે છે. એક શ્રોતા $A$ થી $B$ તરફ $u$ જેટલા અચળ વેગથી ગતિ કરે છે. જો હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $340 \ ms^{-1}$ હોય, તો $u$ નું મૂલ્ય કેટલું હોવું જોઈએ જેથી તે પ્રતિ સેકન્ડ $10$ બીટ્સ સાંભળે ($ms^{-1}$ માં)?

એક પોલીસકર્મી $400 \ Hz$ આવૃત્તિની સીટી વગાડે છે. એક કાર ચાલક પોલીસકર્મી તરફ આવી રહ્યો છે. કારની ઝડપ $54 \ km/h$ છે. જ્યારે ડ્રાઈવર પોલીસકર્મીની નજીક આવે છે અને તે પોલીસકર્મીને ઓળંગી જાય છે,ત્યારે ડ્રાઈવર દ્વારા અનુભવાતી આવૃત્તિમાં થતો ફેરફાર ... $Hz$ છે [ધ્વનિનો વેગ $350 \ m/s$ છે]