સૂર્ય જેવા તારાની આસપાસ વિવિધ અંતરે ઘણા પદાર્થો ગતિ કરે છે. ધારો કે તે બધા વર્તુળાકાર કક્ષામાં ગતિ કરે છે. ધારો કે $r$ એ તારાના કેન્દ્રથી પદાર્થનું અંતર છે અને તેનો રેખીય વેગ $v$,કોણીય વેગ $\omega$,ગતિઊર્જા $K$,ગુરુત્વીય સ્થિતિઊર્જા $U$,કુલ ઊર્જા $E$ અને કોણીય વેગમાન $l$ છે. જેમ કક્ષાની ત્રિજ્યા $r$ વધે છે,તેમ ઉપરની કઈ રાશિઓ વધે છે અને કઈ ઘટે છે તે નક્કી કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $M$ દળ ધરાવતા તારાની આસપાસ $r$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં ભ્રમણ કરતા $m$ દળના પદાર્થ માટે:
$1$. રેખીય વેગ: $v = \sqrt{\frac{GM}{r}}$. જેમ $r$ વધે છે,તેમ $v$ ઘટે છે.
$2$. કોણીય વેગ: $\omega = \frac{v}{r} = \sqrt{\frac{GM}{r^3}}$. જેમ $r$ વધે છે,તેમ $\omega$ ઘટે છે.
$3$. ગતિઊર્જા: $K = \frac{1}{2}mv^2 = \frac{GMm}{2r}$. જેમ $r$ વધે છે,તેમ $K$ ઘટે છે.
$4$. ગુરુત્વીય સ્થિતિઊર્જા: $U = -\frac{GMm}{r}$. જેમ $r$ વધે છે,તેમ $U$ વધે છે (ઓછી ઋણ બને છે).
$5$. કુલ ઊર્જા: $E = K + U = -\frac{GMm}{2r}$. જેમ $r$ વધે છે,તેમ $E$ વધે છે (ઓછી ઋણ બને છે).
$6$. કોણીય વેગમાન: $l = mvr = m\sqrt{GMr}$. જેમ $r$ વધે છે,તેમ $l$ વધે છે.

Explore More

Similar Questions

$m \ kg$ દળ ધરાવતા એક સ્કાયલેબને સૌપ્રથમ પૃથ્વીની સપાટી પરથી પૃથ્વીના કેન્દ્રથી $2R$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં લોન્ચ કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ તેને આ વર્તુળાકાર કક્ષામાંથી $3R$ ત્રિજ્યાની બીજી વર્તુળાકાર કક્ષામાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે. લેબને પ્રથમ કક્ષામાંથી બીજી કક્ષામાં સ્થાનાંતરિત કરવા માટે જરૂરી લઘુત્તમ ઉર્જા કેટલી છે?

Difficult
View Solution

$h$ ઊંચાઈ પર પરિભ્રમણ કરતા ઉપગ્રહની બંધન ઊર્જા $3.5 \times 10^{8} \,J$ છે. તેની સ્થિતિ ઊર્જા કેટલી હશે?

કોઇ ઉપગ્રહને $2R$ ત્રિજ્યાવાળી કક્ષામાંથી $3R$ ત્રિજ્યાવાળી કક્ષામાં લઇ જતાં તેની ઊર્જામાં કેટલો ફેરફાર થાય? ($R$ = પૃથ્વીની ત્રિજ્યા)

Difficult
View Solution

જ્યારે પૃથ્વીની આસપાસ $r$ ત્રિજ્યા અને $v$ ઝડપની વર્તુળાકાર કક્ષામાં ફરતો ઉપગ્રહ તેની થોડી ઉર્જા ગુમાવે છે,ત્યારે $r$ અને $v$ માં કેવો ફેરફાર થાય છે?

નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I:$ જો $E$ એ પૃથ્વીની આસપાસ ફરતા ઉપગ્રહની કુલ ઉર્જા હોય,તો તેની સ્થિતિ ઉર્જા $\frac{E}{2}$ થશે.
વિધાન $II:$ ભ્રમણકક્ષામાં ફરતા ઉપગ્રહની ગતિ ઉર્જા એ કુલ ઉર્જા $E$ ના મૂલ્યના અડધા જેટલી હોય છે.
ઉપરના વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo