$0.45\; m$ લંબાઈ અને $60\; g$ દળ ધરાવતો એક સીધો આડો વાહક સળિયો તેના છેડાઓ પર બે ઉભી વાયર દ્વારા લટકાવવામાં આવ્યો છે. વાયર દ્વારા સળિયામાં $5.0\; A$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે છે.
$(a)$ વાયરમાં તણાવ શૂન્ય થાય તે માટે વાહકને લંબ કયું ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરવું જોઈએ?
$(b)$ જો ચુંબકીય ક્ષેત્ર પહેલા જેવું જ રાખીને વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા ઉલટાવવામાં આવે,તો વાયરમાં કુલ તણાવ કેટલું હશે? (વાયરનું દળ અવગણો.) $g = 9.8\; m s^{-2}.$

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) આપેલ છે:
સળિયાની લંબાઈ,$l = 0.45\; m$
સળિયાનું દળ,$m = 60\; g = 60 \times 10^{-3}\; kg$
ગુરુત્વ પ્રવેગ,$g = 9.8\; m s^{-2}$
સળિયામાં વિદ્યુતપ્રવાહ,$I = 5.0\; A$
$(a)$ વાયરમાં તણાવ શૂન્ય થાય તે માટે,ઉપરની તરફ લાગતું ચુંબકીય બળ સળિયાના નીચેની તરફ લાગતા વજનને સંતુલિત કરવું જોઈએ.
$F_B = mg$
$BIl = mg$
$B = \frac{mg}{Il} = \frac{60 \times 10^{-3} \times 9.8}{5.0 \times 0.45} = 0.26\; T$
આમ,વાહકને લંબ $0.26\; T$ નું ચુંબકીય ક્ષેત્ર જરૂરી છે.
$(b)$ જ્યારે વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા ઉલટાવવામાં આવે છે,ત્યારે ચુંબકીય બળ $F_B$ વજન $mg$ ની સાથે નીચેની તરફ લાગે છે.
કુલ તણાવ $T = F_B + mg = BIl + mg$
$T = (0.26 \times 5.0 \times 0.45) + (60 \times 10^{-3} \times 9.8)$
$T = 0.588 + 0.588 = 1.176\; N$

Explore More

Similar Questions

એક વર્તુળાકાર તારના ગૂંચળામાં વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. $PQ$ એ ખૂબ લાંબા તારનો એક ભાગ છે જેમાં વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે અને તે વર્તુળાકાર ગૂંચળાની નજીકથી પસાર થાય છે. જો આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ વિદ્યુતપ્રવાહની દિશાઓ હોય,તો $PQ$ પર લાગતા બળની દિશા કઈ હશે?

$r$ ત્રિજ્યા ધરાવતા એક વાહક વર્તુળાકાર લૂપમાં $i$ જેટલો અચળ પ્રવાહ વહે છે. તેને $B$ જેટલા સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં એવી રીતે મૂકવામાં આવે છે કે જેથી $B$ એ લૂપના સમતલને લંબ હોય. લૂપ પર લાગતું કુલ ચુંબકીય બળ કેટલું હશે?

$d$ જેટલા અંતરે રહેલા બે લાંબા સમાંતર વાહકોમાં $I_1$ અને $I_2$ જેટલો વિદ્યુતપ્રવાહ એક જ દિશામાં વહે છે. તેઓ એકબીજા પર $F$ જેટલું બળ લગાડે છે. હવે,તેમાંથી એક વાહકનો પ્રવાહ બમણો $(2I)$ કરવામાં આવે છે અને તેની દિશા ઉલટાવવામાં આવે છે. તેમની વચ્ચેનું અંતર પણ વધારીને $3d$ કરવામાં આવે છે. તો તેમની વચ્ચે લાગતું નવું બળ કેટલું હશે?

મુક્ત અવકાશમાં બે સમાંતર તાર એકબીજાથી $10\, cm$ દૂર છે અને દરેકમાંથી $10\, A$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ સમાન દિશામાં વહે છે. એક તાર દ્વારા બીજા તાર પર પ્રતિ મીટર લંબાઈ દીઠ લાગતું બળ કેટલું હશે?

$R$ અવરોધ ધરાવતું એક દળરહિત ચોરસ વાયરનું લૂપ,જે $M$ દળને આધાર આપે છે,તે શિરોલંબ રીતે લટકે છે. તેની એક બાજુ છાયાંકિત પ્રદેશમાં બહારની તરફ દિશા ધરાવતા સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ માં છે. લૂપને $d.c.$ વોલ્ટેજ $V$ લાગુ પાડવામાં આવે છે. $V$ ના કયા મૂલ્ય માટે ચુંબકીય બળ એ આધારિત દળ $M$ ના વજનને બરાબર સંતુલિત કરશે? (લૂપની બાજુ $= L, g =$ ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo