રેલ્વે સ્ટેશનના આઉટર સિગ્નલ પર ઉભેલી એક ટ્રેન સ્થિર હવામાં $400\, Hz$ આવૃત્તિની સીટી વગાડે છે. જ્યારે ટ્રેન $10\, m/s$ ની ઝડપે પ્લેટફોર્મથી દૂર જાય છે,ત્યારે પ્લેટફોર્મ પરના અવલોકનકાર માટે સીટીની આવૃત્તિ કેટલી હશે? (ધ્વનિની ઝડપ $= 340\, m/s$)

$640 \,Hz$ ની આવૃત્તિ ધરાવતો ધ્વનિનો સ્ત્રોત એક રસ્તા પર $\frac{100}{3} \,m/s$ ના વેગથી ગતિ કરી રહ્યો છે અને તે રસ્તા પરના બિંદુ $A$ થી $30 \,m$ દૂર છે. રસ્તાથી $40 \,m$ દૂર $O$ પર ઉભેલી વ્યક્તિ આભાસી આવૃત્તિ $v^{\prime}$ સાંભળે છે. $v^{\prime}$ નું મૂલ્ય શોધો (ધ્વનિનો વેગ $= 340 \,m/s$): ($\,Hz$ માં)

$V_1 \ m/s$ ની ઝડપે દીવાલ તરફ જતી કારનો ડ્રાઈવર $n \ Hz$ આવૃત્તિવાળો સાયરન વગાડે છે. જો હવામાં અવાજનો વેગ $V \ m/s$ હોય,તો દીવાલ પરથી પરાવર્તિત થઈને ડ્રાઈવર દ્વારા સંભળાતા અવાજની આવૃત્તિ $Hz$ માં કેટલી હશે?

$30 \ m/s$ ની ઝડપે ટેકરી તરફ જતી કારનો ડ્રાઇવર $600 \ Hz$ આવૃત્તિનો હોર્ન વગાડે છે. જો હવામાં અવાજનો વેગ $330 \ m/s$ હોય,તો ડ્રાઇવર દ્વારા સંભળાતા પરાવર્તિત અવાજની આવૃત્તિ .... $Hz$ છે.

એક કિલોમીટરના અંતરે રહેલા બે સાયરન $330 \ Hz$ આવૃત્તિનો અવાજ ઉત્પન્ન કરે છે. એક અવલોકનકાર $2 \ m/s$ ની ઝડપે એક સાયરનથી બીજા સાયરન તરફ ગતિ કરવાનું શરૂ કરે છે. જો અવાજની ઝડપ $330 \ m/s$ હોય,તો અવલોકનકાર દ્વારા સંભળાતી બીટ આવૃત્તિ કેટલી હશે?

વિધાન $-1$: શ્રોતાની ગતિને કારણે,સ્થિર ઉદગમ દ્વારા ઉત્સર્જિત ધ્વનિ તરંગોની આવૃત્તિ (જે શ્રોતા દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે) પ્રભાવિત થાય છે.
વિધાન $-2$: ઉદગમની ગતિને કારણે,સ્થિર શ્રોતા દ્વારા પ્રાપ્ત થતા ધ્વનિ તરંગોની તરંગલંબાઈ (ઉદગમ દ્વારા ઉત્સર્જિત) પ્રભાવિત થાય છે.
વિધાન $-3$: જો શ્રોતા અને ઉદગમ બંને ગતિ કરતા હોય,તો અવલોકિત આવૃત્તિ ઉદગમની મૂળ આવૃત્તિ કરતા અલગ જ હોવી જોઈએ.
ઉપરોક્ત તમામ કિસ્સાઓ માટે ઉદગમ અથવા શ્રોતાની ગતિને હંમેશા તેમને જોડતી રેખા પર ગણો.