પ્રોપીન સાથે $HBr$ નો ઉમેરો $2$-બ્રોમોપ્રોપેન આપે છે,જ્યારે બેન્ઝોઈલ પેરોક્સાઈડની હાજરીમાં,આ જ પ્રક્રિયા $1$-બ્રોમોપ્રોપેન આપે છે. સમજાવો અને તેની ક્રિયાવિધિ આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) પેરોક્સાઈડની ગેરહાજરીમાં પ્રોપીન સાથે $HBr$ નો ઉમેરો માર્કોવનીકોવના નિયમને અનુસરે છે,જે ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી યોગશીલ પ્રક્રિયા છે.
$HBr$ વિયોજન પામીને ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી $H^+$ આપે છે. આ $H^+$ દ્વિબંધ પર હુમલો કરીને $1^{\circ}$ અને $2^{\circ}$ કાર્બોકેટાયન બનાવે છે:
$CH_3-CH=CH_2 + H^+ \to CH_3-CH_2-CH_2^+$ (પ્રાથમિક,ઓછો સ્થાયી)
$CH_3-CH=CH_2 + H^+ \to CH_3-CH^+-CH_3$ (દ્વિતીયક,વધુ સ્થાયી)
દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયન વધુ સ્થાયી હોવાથી,તે ઝડપથી બને છે અને $Br^-$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને મુખ્ય નીપજ તરીકે $2$-બ્રોમોપ્રોપેન આપે છે.
બેન્ઝોઈલ પેરોક્સાઈડની હાજરીમાં,પ્રક્રિયા મુક્ત મૂલક ક્રિયાવિધિ (પેરોક્સાઈડ અસર અથવા ખરાશ અસર) ને અનુસરે છે,જે પ્રતિ-માર્કોવનીકોવ યોગશીલ પ્રક્રિયા છે:
$1$. પ્રારંભ: બેન્ઝોઈલ પેરોક્સાઈડનું હોમોલિસિસ થઈને ફિનાઈલ મુક્ત મૂલકો બને છે,જે $HBr$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $Br^{\centerdot}$ ઉત્પન્ન કરે છે.
$2$. પ્રસરણ: $Br^{\centerdot}$ પ્રોપીન પર હુમલો કરીને દ્વિતીયક મુક્ત મૂલક $(CH_3-overset{\centerdot}{C}H-CH_2Br)$ બનાવે છે જે પ્રાથમિક મુલક $(CH_3-CH(Br)-overset{\centerdot}{C}H_2)$ કરતા વધુ સ્થાયી છે.
$3$. દ્વિતીયક મુલક $HBr$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને મુખ્ય નીપજ તરીકે $1$-બ્રોમોપ્રોપેન બનાવે છે અને $Br^{\centerdot}$ પુનઃ ઉત્પન્ન થાય છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેની પ્રક્રિયાઓની શ્રેણીમાં નીપજ(ઓ) શું હશે: $Me-C \equiv C-Me \xrightarrow[2. \text{dil. alkaline } KMnO_4]{1. Na/NH_3(liq.), \text{ethanol}, -33^\circ C}$ નીપજ(ઓ)

નીચેની પ્રક્રિયામાં બનતી મુખ્ય નીપજ કઈ છે?

પ્રોપીનમાંથી ગ્લીસરોલના સંશ્લેષણમાં સંકળાયેલા પદો ક્યા છે?

નીચેની પ્રક્રિયામાં મુખ્ય નીપજ $X$ ઓળખો:
$1,5,5-\text{trimethylcyclohex-1-ene} \xrightarrow{N.B.S., h\nu} X$

આલ્કીન એટલે શું? તેનું સામાન્ય સૂત્ર અને બે ઉદાહરણો આપો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo