બે પ્રિઝમ $P_1$ $(\mu_v = 1.523, \mu_r = 1.515)$ અને $P_2$ $(\mu'_v = 1.666, \mu'_r = 1.650)$ ને જોડીને એક એક્રોમેટિક પ્રિઝમ બનાવવામાં આવે છે,જ્યાં $\mu$ એ વક્રીભવનાંક દર્શાવે છે. જો પ્રિઝમ $P_1$ નો ખૂણો $10^o$ હોય,તો પ્રિઝમ $P_2$ નો ખૂણો .....$^o$ થશે.

એક સમબાજુ પ્રિઝમને સમક્ષિતિજ સપાટી પર મૂકવામાં આવે છે. એક કિરણ $PQ$ તેના પર આપાત થાય છે. લઘુત્તમ વિચલન માટે:

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પાતળી કાચની પ્લેટોથી બનેલા બે સમાન,ત્રિકોણાકાર પોલા પ્રિઝમ $A$ અને $B$ ને નહિવત અંતરે ગોઠવેલા છે. સફેદ પ્રકાશનું કિરણ ડાબી બાજુથી પ્રિઝમ $A$ પર આપાત થાય છે. આપેલ છે કે પાણીનો વક્રીભવનાંક તાપમાન સાથે વ્યસ્ત સંબંધ ધરાવે છે,તો પ્રિઝમ $B$ ની જમણી બાજુએ મળતું કિરણ સફેદ દેખાશે નહીં,જો

$60^{\circ}$ ના પ્રિઝમ કોણ $\theta$ માટે,આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ ડાબા અને જમણા અડધા ભાગના વક્રીભવનાંક અનુક્રમે $n_1$ અને $n_2$ $(n_2 \geq n_1)$ છે. આપાતકોણ $i$ એવી રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે કે જેથી જો $n_1=n_2=n=1.5$ હોય તો આપાત પ્રકાશના કિરણોનું વિચલન ન્યૂનતમ થાય. અસમાન વક્રીભવનાંકના કિસ્સામાં,$n_1=n$ અને $n_2=n+\Delta n$ (જ્યાં $\Delta n \ll n$),નિર્ગમન કોણ $e=i+\Delta e$ છે. નીચેનામાંથી કયું/કયા વિધાન સાચું/સાચા છે?
$(A)$ $\Delta e$ નું મૂલ્ય (રેડિયનમાં) $\Delta n$ કરતા વધારે છે
$(B)$ $\Delta e$ એ $\Delta n$ ના સમપ્રમાણમાં છે
$(C)$ જો $\Delta n=2.8 \times 10^{-3}$ હોય,તો $\Delta e$ એ $2.0$ અને $3.0$ મિલિરેડિયન વચ્ચે છે
$(D)$ જો $\Delta n=2.8 \times 10^{-3}$ હોય,તો $\Delta e$ એ $1.0$ અને $1.6$ મિલિરેડિયન વચ્ચે છે

કોઈપણ દ્રવ્ય માટે જાંબલી અને લાલ રંગના પ્રકાશના વક્રીભવનાંક અનુક્રમે $1.66$ અને $1.64$ છે. જો આ દ્રવ્યમાંથી બનેલા પ્રિઝમનો પ્રિઝમકોણ $10^o$ હોય,તો કોણીય વિભાજન (angular dispersion) ......$^o$ થશે.

નાના ખૂણાવાળા પ્રિઝમ દ્વારા વક્રીભવન માટે,વિચલન કોણ: