સમૂહ $15$ નું એક તત્વ $X$ દ્વિપરમાણ્વીય અણુ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને ઉદ્દીપકની હાજરીમાં $773 \, K$ તાપમાને હાઇડ્રોજન સાથે સંયોજાઈને એમોનિયા નામનું સંયોજન બનાવે છે,જે લાક્ષણિક તીવ્ર ગંધ ધરાવે છે.
$(a)$ તત્વ $X$ ને ઓળખો. તેમાં કેટલા સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે?
$(b)$ $X$ ના દ્વિપરમાણ્વીય અણુની ઇલેક્ટ્રોન ટપકાં રચના (electron dot structure) દોરો. તેમાં કેવા પ્રકારનો બંધ રચાય છે?
$(c)$ એમોનિયા માટે ઇલેક્ટ્રોન ટપકાં રચના દોરો અને તેમાં કેવા પ્રકારનો બંધ રચાય છે?

આવર્ત કોષ્ટકમાં ડાબેથી જમણી તરફ જતાં પરમાણુ કદ કેમ ઘટે છે?

$(a)$ તત્વોની વિદ્યુત-ધન (Electropositive) પ્રકૃતિ સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં વધે છે અને આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં ઘટે છે.
$(b)$ તત્વોની વિદ્યુત-ઋણતા (Electronegativity) સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં ઘટે છે અને આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં વધે છે.
$(c)$ પરમાણ્વીય કદ સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં વધે છે અને આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં ઘટે છે.
$(d)$ ધાત્વીય ગુણધર્મ સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં વધે છે અને આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં ઘટે છે.
આવર્ત કોષ્ટકના ઉપરના વલણોના આધારે,પરમાણ્વીય ક્રમાંક $3$ થી $9$ ધરાવતા તત્વો વિશે નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(a)$ તેમાંથી સૌથી વધુ વિદ્યુત-ધન તત્વનું નામ જણાવો.
$(b)$ સૌથી વધુ વિદ્યુત-ઋણ તત્વનું નામ જણાવો.
$(c)$ સૌથી નાનું પરમાણ્વીય કદ ધરાવતા તત્વનું નામ જણાવો.
$(d)$ અર્ધધાતુ (Metalloid) હોય તેવા તત્વનું નામ જણાવો.
$(e)$ મહત્તમ સંયોજકતા દર્શાવતા તત્વનું નામ જણાવો.

ત્રીજા આવર્તના તત્વોના ઓક્સાઇડના બેઝિક ગુણધર્મનું આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં વર્ણન કરો.

એકા-એલ્યુમિનિયમ કેવા પ્રકારનું ઓક્સાઇડ બનાવશે?

મેન્ડેલીફે તે સમયે અજ્ઞાત એવા કેટલાક તત્વોના અસ્તિત્વની આગાહી કરી હતી અને તેમાંથી બેના નામ 'એકા-સિલિકોન' અને 'એકા-એલ્યુમિનિયમ' આપ્યા હતા.
$(a)$ આ તત્વોનું સ્થાન લેનારા તત્વોના નામ આપો.
$(b)$ આધુનિક આવર્ત કોષ્ટકમાં આ તત્વોના સમૂહ અને આવર્તનો ઉલ્લેખ કરો.