આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,પ્રકાશનું એક સાંકડું કિરણ $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા અર્ધ-ગોળાકાર કાચના નળાકાર પર આપાત થાય છે. જ્યારે કિરણ કેન્દ્ર પર હોય ત્યારે પ્રકાશ નળાકારમાંથી બહાર નીકળી શકે છે. જ્યારે કિરણને મધ્ય રેખાથી $d$ અંતરે સમાંતર ખસેડવામાં આવે છે,ત્યારે તેની નીચેની સપાટીમાંથી કોઈ પ્રકાશ બહાર નીકળી શકતો નથી. કાચનો વક્રીભવનાંક શોધો.

  • A
    $\frac{R}{d}$
  • B
    $\frac{d}{R}$
  • C
    $\frac{R}{\sqrt{R^2-d^2}}$
  • D
    $\frac{\sqrt{R^2-d^2}}{R}$

Explore More

Similar Questions

વિધાન : ઓપ્ટિકલ ફાઈબરમાં,કોરનો વ્યાસ નાનો રાખવામાં આવે છે.
કારણ : કોરનો આ નાનો વ્યાસ એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે ફાઈબરમાં આપાતકોણ એ પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન માટે જરૂરી ક્રાંતિકોણ કરતા વધારે હોય.

પ્રકાશનું કિરણ પ્રકાશીય ઘટ્ટ માધ્યમમાંથી પાતળા માધ્યમમાં ગતિ કરે છે. બે માધ્યમો માટે ક્રાંતિકોણ $C$ છે. કિરણનું મહત્તમ શક્ય વિચલન કેટલું હશે?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતો કાચનો પ્રિઝમ પાણી (વક્રીભવનાંક $4/3$) માં ડૂબાડેલો છે. પ્રકાશનું પુંજ $AB$ બાજુ પર લંબ આપાત થઈ $BC$ બાજુ પરથી સંપૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન પામે છે.

Difficult
View Solution

જ્યારે પ્રકાશનું કિરણ કાચના બ્લોકમાંથી બહાર આવે છે,ત્યારે ક્રાંતિકોણ એટલે

વિધાન $(A)$: ઓપ્ટિકલ ફાઇબરનો ઉપયોગ કોમ્યુનિકેશન નેટવર્કમાં વ્યાપકપણે થાય છે. કારણ $(R)$: ઓપ્ટિકલ ફાઇબર કદમાં નાના, વજનમાં હલકા, લવચીક હોય છે અને તેમાં હસ્તક્ષેપ (interference) થવાની કોઈ શક્યતા હોતી નથી.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo