પ્રથમ સંક્રાંતિ શ્રેણીના તત્વો ભારે સંક્રાંતિ તત્વો કરતા ઘણા ગુણધર્મોમાં અલગ પડે છે,તે વિધાન પર ટિપ્પણી કરો.

(N/A) પ્રથમ સંક્રાંતિ શ્રેણીના તત્વોના ગુણધર્મો ભારે સંક્રાંતિ તત્વો કરતા ઘણી રીતે અલગ પડે છે.
$(i)$ પ્રથમ સંક્રાંતિ શ્રેણીના તત્વોના પરમાણુ કદ ભારે તત્વો ($2^{nd}$ અને $3^{rd}$ સંક્રાંતિ શ્રેણીના તત્વો) કરતા નાના હોય છે.
જોકે,ત્રીજી સંક્રાંતિ શ્રેણીના તત્વોના પરમાણુ કદ બીજી સંક્રાંતિ શ્રેણીના અનુરૂપ સભ્યો જેટલા જ હોય છે. આ લેન્થેનોઇડ સંકોચનને કારણે છે.
$(ii)$ પ્રથમ સંક્રાંતિ શ્રેણીના તત્વો માટે $+2$ અને $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ વધુ સામાન્ય છે,જ્યારે ભારે તત્વો માટે ઉચ્ચ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ વધુ સામાન્ય છે.
$(iii)$ પ્રથમ સંક્રાંતિ શ્રેણીના તત્વોની પરમાણ્વીકરણ એન્થાલ્પી બીજી અને ત્રીજી સંક્રાંતિ શ્રેણીના અનુરૂપ તત્વો કરતા ઓછી હોય છે.
$(iv)$ પ્રથમ સંક્રાંતિ શ્રેણીના ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુ ભારે સંક્રાંતિ તત્વો કરતા ઓછા હોય છે. આનું કારણ મજબૂત ધાત્વિક બંધ ($M-M$ બંધ) ની હાજરી છે.
$(v)$ પ્રથમ સંક્રાંતિ શ્રેણીના તત્વો લિગેન્ડ ક્ષેત્રની પ્રબળતાના આધારે લો-સ્પિન અથવા હાઈ-સ્પિન સંકીર્ણો બનાવે છે. જોકે,ભારે સંક્રાંતિ તત્વો લિગેન્ડ ક્ષેત્રની પ્રબળતાને ધ્યાનમાં લીધા વિના ફક્ત લો-સ્પિન સંકીર્ણો બનાવે છે.