સ્નિગ્ધતા ગુણાંક (coefficient of viscosity) ની વ્યાખ્યા આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સ્નિગ્ધતા ગુણાંક,જેને ગ્રીક અક્ષર $\eta$ (ઈટા) દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,તે પ્રવાહીના વહન અથવા આકારમાં ફેરફાર સામેના અવરોધનું માપ છે.
ન્યૂટનના સ્નિગ્ધતાના નિયમ મુજબ,પ્રવાહીના બે સ્તરો વચ્ચે લાગતું સ્નિગ્ધતા બળ $F = \eta A \frac{dv}{dx}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $A$ એ સંપર્ક ક્ષેત્રફળ છે અને $\frac{dv}{dx}$ એ વેગ પ્રચલન (velocity gradient) છે.
સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $\eta = \frac{F}{A(dv/dx)}$ મળે છે.
આમ,સ્નિગ્ધતા ગુણાંકને પ્રવાહીના બે સમાંતર સ્તરો વચ્ચે એકમ વેગ પ્રચલન જાળવી રાખવા માટે જરૂરી એકમ ક્ષેત્રફળ દીઠ સ્પર્શક બળ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
સ્નિગ્ધતા ગુણાંકનો $SI$ એકમ $\text{Pa} \cdot \text{s}$ અથવા $\text{N} \cdot \text{s/m}^2$ છે (જેને પોઈઝ્યુઈલ,$\text{Pl}$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે).

Explore More

Similar Questions

$100\, cm^2$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતી સપાટ પ્લેટ અને એક મોટી પ્લેટ વચ્ચે $1\, mm$ જાડાઈનું ગ્લિસરીનનું સ્તર છે. જો ગ્લિસરીનનો સ્નિગ્ધતા ગુણાંક $1.0\, kg/(m\cdot s)$ હોય,તો પ્લેટને $7\, cm/s$ ના વેગથી ગતિ કરાવવા માટે જરૂરી બળ $.......\, N$ છે.

$Assertion :$ શિયાળામાં મશીનના ભાગો જામ થઈ જાય છે.
$Reason :$ મશીનના ભાગોમાં વપરાતા લ્યુબ્રિકન્ટની સ્નિગ્ધતા (viscosity) નીચા તાપમાને વધે છે.

વેગ પ્રચલન (velocity gradient) અને સ્નિગ્ધતા ગુણાંક (coefficient of viscosity) સમજાવો અને તેમના એકમો જણાવો.

સ્નિગ્ધતા (Viscosity) એ પ્રવાહીનો એવો ગુણધર્મ છે જેના કારણે તે :

નદીમાં પાણી સ્થિર રીતે વહી રહ્યું છે. $A$ અને $B$ તળિયેથી $40 \ cm$ અને $90 \ cm$ ની ઊંચાઈએ પાણીના બે સ્તરો છે. સ્તર $A$ નો વેગ $12 \ cm/s$ છે. જો તળિયે પાણીનો વેગ $0$ હોય,તો સ્તર $B$ નો વેગ કેટલો હશે ($cm/s$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo