ગતિઊર્જાની વ્યાખ્યા આપો. તેનો એકમ અને પારિમાણિક સૂત્ર જણાવો અને તેના ઉપયોગથી થતા કાર્યોનો ઉલ્લેખ કરો.

(N/A) કોઈપણ પદાર્થની કાર્ય કરવાની ક્ષમતાને તે પદાર્થની ઊર્જા કહેવામાં આવે છે.
પદાર્થના દળ અને તેના વેગના વર્ગના ગુણાકારના અડધા મૂલ્યને પદાર્થની ગતિઊર્જા $(K)$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
$\therefore K = \frac{1}{2} mv^2$,જ્યાં $m$ એ પદાર્થનું દળ છે અને $v$ એ પદાર્થનો વેગ અથવા ઝડપ છે.
ગતિઊર્જાનો એકમ કાર્યના એકમ સમાન જ હોય છે. તેનો $SI$ એકમ જૂલ $(J)$ છે અને $CGS$ એકમ અર્ગ છે. ગતિઊર્જાનું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^1 L^2 T^{-2}]$ છે.
ગતિઊર્જા એ અદિશ રાશિ છે. તે પદાર્થની ગતિને કારણે તે પદાર્થ દ્વારા થઈ શકતા કાર્યનું મૂલ્ય દર્શાવે છે.
ગતિઊર્જાનો ઉપયોગ કરીને થતા કાર્યોના ઉદાહરણો:
$1$. વહેતા પાણીની ગતિઊર્જાનો ઉપયોગ અનાજ દળવા માટે કરવામાં આવે છે.
$2$. વહાણો પવનની ગતિઊર્જાનો ઉપયોગ કરીને મુસાફરી કરે છે.
$3$. પવનચક્કી દ્વારા પવનની ગતિઊર્જાનો ઉપયોગ કરીને વીજળી ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે.