નીચેના પદોની વ્યાખ્યા આપો:
$1$. લિગેન્ડ્સ (Ligands)
$2$. સવર્ગ આંક (Coordination number)

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) લિગેન્ડ્સ: સવર્ગ સ્પીસીઝમાં મધ્યસ્થ પરમાણુ/આયન સાથે જોડાયેલા આયનો અથવા અણુઓને લિગેન્ડ્સ કહેવામાં આવે છે. આ $Cl^{-}$ જેવા સાદા આયનો,$H_{2}O$ અથવા $NH_{3}$ જેવા નાના અણુઓ,$H_{2}NCH_{2}CH_{2}NH_{2}$ અથવા $N(CH_{2}CH_{2}NH_{2})_{3}$ જેવા મોટા અણુઓ અથવા પ્રોટીન જેવા મેક્રોમોલેક્યુલ્સ પણ હોઈ શકે છે. લિગેન્ડ્સ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ દાતા છે અને તેથી તેમને લુઈસ બેઇઝ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
સવર્ગ આંક $(CN)$: સંકીર્ણ સંયોજનમાં ધાતુ આયનનો સવર્ગ આંક એટલે તે ધાતુ સાથે સીધા જોડાયેલા લિગેન્ડ દાતા પરમાણુઓની સંખ્યા. સવર્ગ આંક લિગેન્ડની દંતિયતા (denticity) પર આધાર રાખે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$[PtCl_{6}]^{2-}$ અને $[Ni(NH_{3})_{4}]^{2+}$ સંકીર્ણોમાં,$Pt$ અને $Ni$ ના સવર્ગ આંક અનુક્રમે $6$ અને $4$ છે. તેવી જ રીતે,$[Fe(C_{2}O_{4})_{3}]^{3-}$ અને $[Co(en)_{3}]^{3+}$ સંકીર્ણ આયનોમાં,$Fe$ અને $Co$ બંનેનો સવર્ગ આંક $6$ છે કારણ કે $C_{2}O_{4}^{2-}$ અને $en$ (ઈથેન-$1,2$-ડાયએમાઈન) દ્વિદંતીય લિગેન્ડ છે. સવર્ગ આંક માત્ર લિગેન્ડ અને મધ્યસ્થ ધાતુ આયન વચ્ચે બનતા સિગ્મા બંધોની સંખ્યા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

$K_4[Fe(CN)_6]$ સંકીર્ણના એક મોલમાં હાજર દાતા પરમાણુઓના મોલની કુલ સંખ્યા શોધો.

$H_2N - CH_2 - CH_2 - NH_2$ એ ..... તરીકે કાર્ય કરે છે.

સંકીર્ણ સંયોજનો માટે $Werner$ ના સિદ્ધાંત મુજબ,નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?

$[AlCl(H_2O)_5]^{2+}$ માં $Al$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા અને સહસંયોજકતા અનુક્રમે કેટલી છે?

$AgNO_3$ ની વધુ માત્રા સાથેની પ્રતિક્રિયાઓના આધારે નીચેના સંકીર્ણ સંયોજનોની દ્વિતીયક સંયોજકતા (સવર્ગ આંક) શોધો:
સંકીર્ણ સંયોજનનું સૂત્રસંકીર્ણના પ્રતિ મોલ $AgCl$ ના અવક્ષેપિત મોલ
$(I) \ CoCl_3 \cdot 6 H_2O$$3$
$(II) \ NiCl_3 \cdot 6 H_2O$$2$
$(III) \ Co(SO_4)Br \cdot 5 NH_3$$1$

અનુક્રમે $(I), (II),$ અને $(III)$ માટે દ્વિતીયક સંયોજકતા શોધો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo