એક સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ ને લંબ રૂપે મૂકેલા $U$-આકારના ફ્રેમ પર $v$ વેગથી સરકતા $l$ લંબાઈના સળિયામાં ઉદ્ભવતા પ્રેરિત $emf$ માટેનું સમીકરણ તારવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $U$-આકારની વાહક ફ્રેમ પર ડાબી બાજુ $v$ જેટલા અચળ વેગથી ગતિ કરતા $l$ લંબાઈના વાહક સળિયા $PQ$ નો વિચાર કરો.
ધારો કે ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ સમાન છે અને ફ્રેમના સમતલને લંબ રૂપે અંદરની તરફ છે.
સળિયા અને ફ્રેમ દ્વારા બનતા લૂપનું ક્ષેત્રફળ $A = l \times x$ છે,જ્યાં $x$ એ ફ્રેમના ડાબા છેડાથી સળિયાનું અંતર છે.
લૂપ સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સ $\Phi_B = B \cdot A = B \cdot l \cdot x$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ફેરાડેના વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણના નિયમ મુજબ,પ્રેરિત $emf$ $\varepsilon = -\frac{d\Phi_B}{dt}$ છે.
$\Phi_B$ નું સમીકરણ મૂકતા,$\varepsilon = -\frac{d}{dt}(B \cdot l \cdot x)$ મળે.
અહીં $B$ અને $l$ અચળ હોવાથી,$\varepsilon = -B \cdot l \cdot \frac{dx}{dt}$.
જેમ સળિયો ડાબી બાજુ ગતિ કરે છે,તેમ અંતર $x$ ઘટે છે,તેથી $\frac{dx}{dt} = -v$.
તેથી,$\varepsilon = -B \cdot l \cdot (-v) = B \cdot l \cdot v$.
આમ,પ્રેરિત $emf$ $\varepsilon = Blv$ છે.

Explore More

Similar Questions

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $l$ લંબાઈ અને $m$ દળનો એક તાર $cd$,વાહક પાટાઓ $ax$ અને $by$ પર ઘર્ષણ વિના સરકે છે. ઉભા પાટાઓ $a$ અને $b$ વચ્ચે $R$ અવરોધ સાથે જોડાયેલા છે. $abcd$ સમતલને લંબરૂપે એક સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ લગાડવામાં આવે છે જેથી $cd$ અચળ વેગ $v$ થી ગતિ કરે છે. $v$ નું મૂલ્ય શોધો.

Difficult
View Solution

$10 \ m^2$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતી એક કોઈલને $0.3 \ Wb \cdot m^{-2}$ ના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે છે,જેનું સમતલ ક્ષેત્રને લંબ છે. કોઈલ $8 \ s$ માં એક પરિભ્રમણ પૂર્ણ કરવા માટે સમાન દરે ફરે છે. જ્યારે કોઈલ નીચેના અંતરાલોમાં ફરે ત્યારે કોઈલમાં સરેરાશ emf ($V$ માં) શોધો:
$i. 0^{\circ}$ થી $90^{\circ}$ ની સ્થિતિ
$ii. 90^{\circ}$ થી $180^{\circ}$ ની સ્થિતિ
$iii. 180^{\circ}$ થી $270^{\circ}$ ની સ્થિતિ
$iv. 270^{\circ}$ થી $360^{\circ}$ ની સ્થિતિ

એક જેટ પ્લેન $1800\; km/h$ ની ઝડપે પશ્ચિમ દિશામાં મુસાફરી કરી રહ્યું છે. જો પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનું મૂલ્ય $5 \times 10^{-4}\; T$ અને ડીપ એંગલ (નમન કોણ) $30^{\circ}$ હોય,તો $25\; m$ ની પાંખ ધરાવતા જેટ પ્લેનની પાંખોના છેડા વચ્ચે કેટલો વોલ્ટેજ તફાવત ઉત્પન્ન થશે ($; V$ માં)?

આકૃતિમાં દર્શાવેલ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં લો. તાર $AB$ અચળ વેગ સાથે સ્થિર રેલ પર સરકી રહ્યો છે. જો તાર $AB$ ને અર્ધવર્તુળાકાર તાર દ્વારા બદલવામાં આવે,તો પ્રેરિત પ્રવાહનું મૂલ્ય

$2500 \ m$ લંબાઈનો એક વાહક તાર જમીનથી $10 \ m$ ની ઊંચાઈએ પૂર્વ-પશ્ચિમ દિશામાં રાખવામાં આવ્યો છે. જો તે મુક્તપતન કરીને જમીન પર પડે,તો તારમાં ઉદ્ભવતો પ્રેરિત પ્રવાહ શોધો (તારનો અવરોધ $= 25 \sqrt{2} \ \Omega$,ગુરુત્વપ્રવેગ $g = 10 \ m/s^2$,$B_H = 2 \times 10^{-5} \ T$). ($A$ માં)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo