પ્રાણીસૃષ્ટિમાં જોવા મળતી વિવિધ પ્રકારની સમમિતિ (Symmetry) વિશે વર્ણન કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પ્રાણીઓમાં સમમિતિ એટલે શરીરના અંગોની મધ્ય અક્ષ અથવા સમતલની આસપાસની ગોઠવણી। તેને મુખ્ય ત્રણ પ્રકારોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. અસમમિતિ (Asymmetry): જો શરીરના કેન્દ્રમાંથી પસાર થતું કોઈપણ સમતલ પ્રાણીને બે સમાન ભાગોમાં વિભાજિત ન કરે, તો તેને અસમમિતિય પ્રાણી કહેવાય છે। ઉદાહરણ: $\text{વાદળી}$ $(Sponges)$.
$2$. અરીય સમમિતિ (Radial Symmetry): જ્યારે શરીરના મધ્ય અક્ષમાંથી પસાર થતું કોઈપણ સમતલ સજીવને બે સમાન ભાગોમાં વિભાજિત કરે, ત્યારે તેને અરીય સમમિતિ કહેવાય છે। આ કોષ્ઠાંત્રી, કંકતધરા અને શૂળત્વચી પ્રાણીઓમાં સામાન્ય છે। ઉદાહરણ: $\text{હાઇડ્રા}$, $\text{તારામાછલી}$.
$3$. દ્વિપાર્શ્વસ્થ સમમિતિ (Bilateral Symmetry): જ્યારે શરીરને માત્ર એક જ સમતલ દ્વારા ડાબા અને જમણા સમાન ભાગોમાં વિભાજિત કરી શકાય, ત્યારે તેને દ્વિપાર્શ્વસ્થ સમમિતિ કહેવાય છે। આ નૂપુરક, સંધિપાદ અને મેરુદંડી પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે। ઉદાહરણ: $\text{મનુષ્ય}$, $\text{અળસિયું}$.

Explore More

Similar Questions

દ્વિગર્ભસ્તરીય (diploblastic) અને ત્રિગર્ભસ્તરીય (triploblastic) પ્રાણીઓ વચ્ચેનો તફાવત આપો.

વિધાન $X$: પ્રાણીનું શરીર મધ્યઅક્ષમાંથી પસાર થતી કોઈપણ ધરી દ્વારા સમાન ત્રિજ્યાવર્તી ભાગોમાં વહેંચાયેલું છે.
કારણ $Y$: પ્રાણીઓ દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ ધરાવે છે.

જ્યારે પ્રાણીના શરીરના મધ્ય અક્ષમાંથી પસાર થતી કોઈપણ ધરી તેને સમાન ભાગોમાં વિભાજિત ન કરે,તો તે પ્રકારની સમમિતિને શું કહે છે?

પ્રાણીઓના વર્ગીકરણમાં શરીરગુહા (body cavity) અને દેહકોષ્ઠ (coelom) ના સ્વભાવનો અભ્યાસ કેટલો ઉપયોગી છે?

Difficult
View Solution

ટૂંકી નોંધ લખો: દેહકોષ્ઠ (Coelom).

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo