સમજાવો: $NH_3$ અણુનો આકાર ત્રિકોણીય પિરામિડલ છે.

(N/A) આ આકાર $NH_3$ માં $N$ ના $sp^3$ સંકરણ અને $VSEPR$ સિદ્ધાંત દ્વારા સમજાવી શકાય છે.
$NH_3$ માં,નાઈટ્રોજનની સંયોજકતા કક્ષાની ઇલેક્ટ્રોન રચના $2s^2 2p_x^1 2p_y^1 2p_z^1$ છે. તે $sp^3$ સંકરણ પામીને ચાર $sp^3$ સંકર કક્ષકો બનાવે છે,જેમાંથી ત્રણમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે અને એકમાં અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) હોય છે.
આ ત્રણ સંકર કક્ષકો ત્રણ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓની $1s$ કક્ષકો સાથે અતિવ્યાપન કરીને ત્રણ $N-H$ સિગ્મા બંધ બનાવે છે. એક $sp^3$ કક્ષક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે.
$VSEPR$ સિદ્ધાંત મુજબ,અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ વચ્ચેનું અપાકર્ષણ બળ,બે બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો વચ્ચેના અપાકર્ષણ બળ કરતા વધારે હોય છે.
આ અપાકર્ષણને કારણે,અણુનો આકાર આદર્શ સમચતુષ્ફલકીય આકારથી વિકૃત થાય છે અને બંધકોણ $109.5^{\circ}$ થી ઘટીને $107^{\circ}$ થાય છે. આમ,$NH_3$ અણુનો આકાર ત્રિકોણીય પિરામિડલ બને છે.