એન્ઝાઇમ ઉદ્દીપન (enzyme catalysis) ના લક્ષણો સમજાવો.

(N/A) એન્ઝાઇમ ઉદ્દીપનના લક્ષણો નીચે મુજબ છે:
$(i)$ અત્યંત કાર્યક્ષમ: એન્ઝાઇમનો એક અણુ પ્રતિ મિનિટ પ્રક્રિયકના દસ લાખ અણુઓનું રૂપાંતર કરી શકે છે.
$(ii)$ અત્યંત વિશિષ્ટ પ્રકૃતિ: દરેક એન્ઝાઇમ ચોક્કસ પ્રતિક્રિયા માટે વિશિષ્ટ હોય છે; ઉદાહરણ તરીકે,યુરેઝ એન્ઝાઇમ ફક્ત યુરિયાના જળવિભાજનને જ ઉદ્દીપ્ત કરે છે.
$(iii)$ ઇષ્ટતમ તાપમાન હેઠળ અત્યંત સક્રિય: એન્ઝાઇમ પ્રતિક્રિયાનો દર ચોક્કસ તાપમાને મહત્તમ હોય છે જેને ઇષ્ટતમ તાપમાન કહેવાય છે,જે સામાન્ય રીતે $298-310 \ K$ હોય છે.
$(iv)$ ઇષ્ટતમ $pH$ હેઠળ અત્યંત સક્રિય: એન્ઝાઇમ-ઉદ્દીપ્ત પ્રતિક્રિયાનો દર ચોક્કસ $pH$ મૂલ્ય પર મહત્તમ હોય છે,જે સામાન્ય રીતે $pH$ $5-7$ ની વચ્ચે હોય છે.
$(v)$ એક્ટિવેટર્સ અને સહ-એન્ઝાઇમની હાજરીમાં વધતી સક્રિયતા: સહ-એન્ઝાઇમની હાજરીમાં એન્ઝાઇમેટિક સક્રિયતા વધે છે,જે નાના બિન-પ્રોટીન અણુઓ (મોટે ભાગે વિટામિન્સ) છે જે ઉદ્દીપકીય સક્રિયતામાં વધારો કરે છે.
$(vi)$ અવરોધકો અને ઝેરની અસર: અવરોધકો અથવા ઝેર એન્ઝાઇમની સપાટી પરના સક્રિય કાર્યાત્મક જૂથો સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે,જે તેમની ઉદ્દીપકીય સક્રિયતા ઘટાડે છે અથવા નાશ કરે છે.