Difficult
સંતુલન પ્રક્રિયા: $Fe^{3+}(aq) + SCN^-(aq) \rightleftharpoons [Fe(SCN)]^{2+}(aq)$ (ઘેરો લાલ રંગ) પર $(i)$ ઓક્ઝેલિક એસિડ $(H_2C_2O_4)$,$(ii)$ $HgCl_2$ અને $(iii)$ પોટેશિયમ થાયોસાયનેટ $(KSCN)$ ઉમેરવાની અસર સમજાવો.
(N/A) આપેલ સંતુલન છે: $Fe^{3+}(aq) + SCN^-(aq) \rightleftharpoons [Fe(SCN)]^{2+}(aq)$.
$(i)$ $H_2C_2O_4$ ઉમેરતા: ઓક્ઝેલિક એસિડ $C_2O_4^{2-}$ આયનો આપે છે જે $Fe^{3+}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સ્થાયી સંકીર્ણ $[Fe(C_2O_4)_3]^{3-}$ બનાવે છે. આ મુક્ત $Fe^{3+}$ આયનોની સાંદ્રતા ઘટાડે છે. લે શેટલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,સંતુલન ડાબી તરફ ખસે છે,જેનાથી ઘેરો લાલ રંગ ઝાંખો પડે છે.
$(ii)$ $HgCl_2$ ઉમેરતા: $Hg^{2+}$ આયનો $SCN^-$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ખૂબ જ સ્થાયી સંકીર્ણ $[Hg(SCN)_4]^{2-}$ બનાવે છે. આ $SCN^-$ આયનોની સાંદ્રતા ઘટાડે છે. સંતુલન ડાબી તરફ ખસે છે અને ઘેરો લાલ રંગ ઝાંખો પડે છે.
$(iii)$ $KSCN$ ઉમેરતા: આ $SCN^-$ આયનોની સાંદ્રતા વધારે છે. લે શેટલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,વધારાના $SCN^-$ નો વપરાશ કરવા માટે સંતુલન જમણી તરફ ખસે છે,જેના પરિણામે ઘેરા લાલ રંગની તીવ્રતા વધે છે.
$(i)$ $H_2C_2O_4$ ઉમેરતા: ઓક્ઝેલિક એસિડ $C_2O_4^{2-}$ આયનો આપે છે જે $Fe^{3+}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સ્થાયી સંકીર્ણ $[Fe(C_2O_4)_3]^{3-}$ બનાવે છે. આ મુક્ત $Fe^{3+}$ આયનોની સાંદ્રતા ઘટાડે છે. લે શેટલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,સંતુલન ડાબી તરફ ખસે છે,જેનાથી ઘેરો લાલ રંગ ઝાંખો પડે છે.
$(ii)$ $HgCl_2$ ઉમેરતા: $Hg^{2+}$ આયનો $SCN^-$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ખૂબ જ સ્થાયી સંકીર્ણ $[Hg(SCN)_4]^{2-}$ બનાવે છે. આ $SCN^-$ આયનોની સાંદ્રતા ઘટાડે છે. સંતુલન ડાબી તરફ ખસે છે અને ઘેરો લાલ રંગ ઝાંખો પડે છે.
$(iii)$ $KSCN$ ઉમેરતા: આ $SCN^-$ આયનોની સાંદ્રતા વધારે છે. લે શેટલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,વધારાના $SCN^-$ નો વપરાશ કરવા માટે સંતુલન જમણી તરફ ખસે છે,જેના પરિણામે ઘેરા લાલ રંગની તીવ્રતા વધે છે.
Explore More
Similar Questions
પ્રક્રિયા $2H_{2(g)} + CO_{(g)} \rightleftharpoons CH_3OH_{(g)}$ ના સંતુલન પર નીચેનાની અસર સમજાવો:
$(a)$ $H_2$ ઉમેરતા
$(b)$ $CH_3OH$ ઉમેરતા
$(c)$ $CO$ દૂર કરતા
$(d)$ $CH_3OH$ દૂર કરતા
$(a)$ $H_2$ ઉમેરતા
$(b)$ $CH_3OH$ ઉમેરતા
$(c)$ $CO$ દૂર કરતા
$(d)$ $CH_3OH$ દૂર કરતા
નીચેની પ્રક્રિયા ધ્યાનમાં લો:
$N_{2}O_{4(g)} \rightleftharpoons 2NO_{2(g)} ; \Delta H^{0} = +58 \ kJ$
દરેક કિસ્સા $(a, b)$ માટે,સંતુલન કઈ દિશામાં સ્થાનાંતરિત થશે તે નક્કી કરો:
$(a)$ તાપમાન ઘટાડવામાં આવે છે
$(b)$ અચળ $T$ અને અચળ $V$ પર $N_{2}$ ઉમેરીને દબાણ વધારવામાં આવે છે
$N_{2}O_{4(g)} \rightleftharpoons 2NO_{2(g)} ; \Delta H^{0} = +58 \ kJ$
દરેક કિસ્સા $(a, b)$ માટે,સંતુલન કઈ દિશામાં સ્થાનાંતરિત થશે તે નક્કી કરો:
$(a)$ તાપમાન ઘટાડવામાં આવે છે
$(b)$ અચળ $T$ અને અચળ $V$ પર $N_{2}$ ઉમેરીને દબાણ વધારવામાં આવે છે
યોગ્ય ઉદાહરણો સાથે સંતુલન પ્રણાલી પર દબાણના ફેરફારની અસર સમજાવો.
Difficult
View Solutionસંતુલન સમયે,દબાણ વધારતા $H_2O$ ના ઉત્કલનબિંદુ પર શું અસર થાય છે?
Easy
View Solutionપ્રણાલીનું કદ અચળ રાખીને સંતુલને ક્રીપ્ટોન $(Kr)$ વાયુ ઉમેરતા શું અસર થાય છે?
Easy
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo