ઉત્સર્જન અને અવશોષણ વર્ણપટ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) અવશોષણ વર્ણપટ: જ્યારે વિદ્યુતચુંબકીય વિકિરણ કોઈ પદાર્થ સાથે આંતરક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે પરમાણુઓ,અણુઓ અથવા આયનો દ્વારા શોષાઈ શકે છે,જેના કારણે તેઓ નીચી ઉર્જા અવસ્થા $E_{1}$ થી ઉચ્ચ ઉર્જા અવસ્થા $E_{2}$ માં સંક્રમણ કરે છે. શોષાયેલી ઉર્જા $\Delta E = E_{2} - E_{1} = h\nu$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયાને કારણે અવશોષણ વર્ણપટ મળે છે,જે સતત વર્ણપટમાં કાળી રેખાઓ તરીકે દેખાય છે.
ઉત્સર્જન વર્ણપટ: ઉત્તેજિત અવસ્થા $E_{2}$ માં રહેલા પરમાણુઓ અથવા અણુઓ અસ્થાયી હોય છે અને તેઓ ઉર્જાને વિદ્યુતચુંબકીય વિકિરણના સ્વરૂપમાં મુક્ત કરીને નીચી ઉર્જા અવસ્થા $E_{1}$ માં પાછા ફરે છે. ઉત્સર્જિત ઉર્જા $\Delta E = E_{2} - E_{1} = h\nu$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયાને કારણે ઉત્સર્જન વર્ણપટ મળે છે,જે કાળી પૃષ્ઠભૂમિ પર તેજસ્વી રેખાઓ તરીકે દેખાય છે.
સ્પેક્ટ્રોસ્કોપી: ઉત્સર્જન અથવા અવશોષણ વર્ણપટના અભ્યાસને સ્પેક્ટ્રોસ્કોપી કહેવામાં આવે છે. વાયુમય અવસ્થામાં,આ વર્ણપટ સતત હોતા નથી પરંતુ અલગ-અલગ રેખાઓ ધરાવે છે.

Explore More

Similar Questions

એક વિદ્યુતચુંબકીય વિકિરણની ઉર્જા $19.875 \times 10^{-13} \ erg$ છે. તો તેનો તરંગ આંક (wave number) $cm^{-1}$ માં કેટલો હશે? $(h = 6.625 \times 10^{-27} \ erg \ sec, c = 3 \times 10^{10} \ cm \ sec^{-1})$

નીચેનામાંથી કેટલા વિધાનો ખોટા છે?
$A$. રેખીય ઉત્સર્જન વર્ણપટનો ઉપયોગ ઇલેક્ટ્રોનિક બંધારણનો અભ્યાસ કરવા માટે થાય છે.
$B$. વાયુ અવસ્થામાં પરમાણુઓના ઉત્સર્જન વર્ણપટ લાલથી જાંબલી સુધી તરંગલંબાઇનો સતત ફેલાવો દર્શાવે છે.
$C$. શોષણ વર્ણપટ એ ઉત્સર્જન વર્ણપટની ફોટોગ્રાફિક નેગેટિવ જેવું છે.
$D$. હિલિયમ તત્વની શોધ સૂર્યમાં સ્પેક્ટ્રોસ્કોપિક પદ્ધતિ દ્વારા કરવામાં આવી હતી.

ફોટોઇલેક્ટ્રિક અસર (photoelectric effect) માં,ફોટોકરંટ (photocurrent):

ખાલી જગ્યા પૂરો:
$(i)$ જો પરમાણુની આસપાસ રહેલી કક્ષાઓ સંકોચાય,તો ઇલેક્ટ્રોન $....$ સેકન્ડમાં સર્પિલ થઈને કેન્દ્રમાં જશે.
$(ii)$ રેડિયો પ્રસારણમાં ઉપયોગી તરંગો $....$ $Hz$ આવૃત્તિ ધરાવે છે.
$(iii)$ આવૃત્તિનો $SI$ એકમ $....$ છે.
$(iv)$ એકમ લંબાઈમાં રહેલા તરંગની સંખ્યાને $....$ કહે છે.

હાઇડ્રોજન માટે ઉત્સર્જન વર્ણપટ રેખાઓની નીચેનામાંથી કઈ શ્રેણી દૃશ્યમાન વિભાગમાં જોવા મળે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo