Class 12PhysicsMoving Charges and MagnetismThe Moving Coil Galvanometer (Sensitivity) and Ammeter and Voltmeter Conversion
Mediumશંટ (Shunt) નું સમીકરણ સમજાવો.
(N/A) શંટ એ ગેલ્વેનોમીટરને એમીટરમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે તેની સાથે સમાંતરમાં જોડવામાં આવતો ખૂબ ઓછો અવરોધ ધરાવતો તાર છે.
ધારો કે $G$ એ ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ છે અને $I_g$ એ પૂર્ણ સ્કેલ આવર્તન માટેનો પ્રવાહ છે.
ધારો કે $I$ એ માપવાનો કુલ પ્રવાહ છે અને $S$ એ શંટનો અવરોધ છે.
શંટ ગેલ્વેનોમીટર સાથે સમાંતરમાં હોવાથી,બંને વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત સમાન હોય છે:
$V_g = V_s$
$I_g G = (I - I_g) S$
શંટના અવરોધ $S$ માટે સમીકરણને ગોઠવતા:
$S = \frac{I_g G}{I - I_g}$
આ સમીકરણ આપણને ગેલ્વેનોમીટરની રેન્જને ઇચ્છિત પ્રવાહ $I$ સુધી વધારવા માટે જરૂરી શંટ અવરોધની ગણતરી કરવામાં મદદ કરે છે.
ધારો કે $G$ એ ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ છે અને $I_g$ એ પૂર્ણ સ્કેલ આવર્તન માટેનો પ્રવાહ છે.
ધારો કે $I$ એ માપવાનો કુલ પ્રવાહ છે અને $S$ એ શંટનો અવરોધ છે.
શંટ ગેલ્વેનોમીટર સાથે સમાંતરમાં હોવાથી,બંને વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત સમાન હોય છે:
$V_g = V_s$
$I_g G = (I - I_g) S$
શંટના અવરોધ $S$ માટે સમીકરણને ગોઠવતા:
$S = \frac{I_g G}{I - I_g}$
આ સમીકરણ આપણને ગેલ્વેનોમીટરની રેન્જને ઇચ્છિત પ્રવાહ $I$ સુધી વધારવા માટે જરૂરી શંટ અવરોધની ગણતરી કરવામાં મદદ કરે છે.
Explore More
Similar Questions
ગેલ્વેનોમીટરનો સીધો એમીટર તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવતી મુશ્કેલીઓ સમજાવો.
Medium
View Solutionબે મૂવિંગ કોઇલ મીટર $M_1$ અને $M_2$ ની વિગતો નીચે મુજબ છે:
$R_1 = 10\,\Omega, N_1 = 30, A_1 = 3.6 \times 10^{-3}\, m^2, B_1 = 0.25\, T$
$R_2 = 14\,\Omega, N_2 = 42, A_2 = 1.8 \times 10^{-3}\, m^2, B_2 = 0.50\, T$
(બંને મીટર માટે સ્પ્રિંગ અચળાંક સમાન છે). $M_2$ અને $M_1$ ની વોલ્ટેજ સંવેદનશીલતાનો ગુણોત્તર શોધો.
$R_1 = 10\,\Omega, N_1 = 30, A_1 = 3.6 \times 10^{-3}\, m^2, B_1 = 0.25\, T$
$R_2 = 14\,\Omega, N_2 = 42, A_2 = 1.8 \times 10^{-3}\, m^2, B_2 = 0.50\, T$
(બંને મીટર માટે સ્પ્રિંગ અચળાંક સમાન છે). $M_2$ અને $M_1$ ની વોલ્ટેજ સંવેદનશીલતાનો ગુણોત્તર શોધો.
Medium
View Solution$72 \; \Omega$ ના ગેલ્વેનોમીટરને $8 \; \Omega$ ના અવરોધ દ્વારા શંટ કરવામાં આવે છે. ગેલ્વેનોમીટરમાંથી પસાર થતો કુલ પ્રવાહનો ટકાવારી દર $.....$ છે.
એક વિદ્યાર્થી નીચે દર્શાવેલ સર્કિટનો ઉપયોગ કરીને વોલ્ટમીટર અને એમીટરને કેલિબ્રેટ કરવા માટે જાણીતા અવરોધ $(1 \,\Omega)$ ના અવરોધનો ઉપયોગ કરે છે. વિદ્યાર્થી સર્કિટ $(a)$ માં વોલ્ટેજ અને કરંટનો ગુણોત્તર $1 \times 10^3 \,\Omega$ અને સર્કિટ $(b)$ માં $0.999 \,\Omega$ માપે છે. આ માપન પરથી,વોલ્ટમીટર અને એમીટરનો અવરોધ ($\Omega$ માં) કોની નજીક હોવાનું જણાય છે?
$90\, \Omega$ અવરોધ ધરાવતી કોઈલમાંથી પસાર થતો પ્રવાહ $90\%$ ઘટાડવા માટે કેટલા $\Omega$ મૂલ્યનો અવરોધ સમાંતરમાં જોડવો પડે?
Easy
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo