Class 12Chemistry8-2.Carboxylic acids and Their derivativeProperties of Carboxylic Acids and Their Derivatives
Difficultકાર્બોક્સિલિક એસિડના એસ્ટરીકરણ માટેની પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિ સમજાવો.
(N/A) કાર્બોક્સિલિક એસિડનું આલ્કોહોલ સાથેનું એસ્ટરીકરણ એ ન્યુક્લિયોફિલિક એસિલ વિસ્થાપનનો એક પ્રકાર છે. આ પ્રક્રિયા નીચેના તબક્કાઓ દ્વારા થાય છે:
$(i)$ એસિડ ઉદ્દીપકના $H^{+}$ દ્વારા કાર્બોનિલ ઓક્સિજનનું પ્રોટોનેશન થઈને પ્રોટોનેટેડ કાર્બોક્સિલિક એસિડ $(X)$ બને છે.
$(ii)$ પ્રોટોનેટેડ કાર્બોનિલ સમૂહ આલ્કોહોલ $(R'-OH)$ ના ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલા માટે સક્રિય થાય છે,જે ટેટ્રાહેડ્રલ મધ્યવર્તી $(M)$ બનાવે છે.
$(iii)$ ટેટ્રાહેડ્રલ મધ્યવર્તી $(M)$ માં પ્રોટોન સ્થાનાંતર થાય છે,જે હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહને સારા લિવિંગ ગ્રુપ $-OH_2^{+}$ માં રૂપાંતરિત કરે છે,જેના પરિણામે મધ્યવર્તી $(Y)$ મળે છે.
$(iv)$ મધ્યવર્તી $(Y)$ પાણીનો અણુ દૂર કરીને પ્રોટોનેટેડ એસ્ટર $(Z)$ બનાવે છે.
$(v)$ અંતે,પ્રોટોનેટેડ એસ્ટર $(Z)$ એક પ્રોટોન ગુમાવીને અંતિમ એસ્ટર $(P)$ આપે છે.
$(i)$ એસિડ ઉદ્દીપકના $H^{+}$ દ્વારા કાર્બોનિલ ઓક્સિજનનું પ્રોટોનેશન થઈને પ્રોટોનેટેડ કાર્બોક્સિલિક એસિડ $(X)$ બને છે.
$(ii)$ પ્રોટોનેટેડ કાર્બોનિલ સમૂહ આલ્કોહોલ $(R'-OH)$ ના ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલા માટે સક્રિય થાય છે,જે ટેટ્રાહેડ્રલ મધ્યવર્તી $(M)$ બનાવે છે.
$(iii)$ ટેટ્રાહેડ્રલ મધ્યવર્તી $(M)$ માં પ્રોટોન સ્થાનાંતર થાય છે,જે હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહને સારા લિવિંગ ગ્રુપ $-OH_2^{+}$ માં રૂપાંતરિત કરે છે,જેના પરિણામે મધ્યવર્તી $(Y)$ મળે છે.
$(iv)$ મધ્યવર્તી $(Y)$ પાણીનો અણુ દૂર કરીને પ્રોટોનેટેડ એસ્ટર $(Z)$ બનાવે છે.
$(v)$ અંતે,પ્રોટોનેટેડ એસ્ટર $(Z)$ એક પ્રોટોન ગુમાવીને અંતિમ એસ્ટર $(P)$ આપે છે.
Explore More
Similar Questions
નીચેનામાંથી કોનું ગલનબિંદુ મહત્તમ છે?
Difficult
View Solutionએસિટિક એસિડની ઝડપી વિનેગર પ્રક્રિયામાં,મિશ્રણનું તાપમાન ......... $K$ હોય છે.
Medium
View Solutionનીચેનામાંથી કેટલા સંયોજનો $NaHCO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $CO_2$ વાયુ મુક્ત કરે છે?
$I$: $3$-નાઈટ્રોફિનોલ
$II$: $2,4$-ડાયનાઈટ્રોફિનોલ
$III$: $4$-હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝોઈક એસિડ
$IV$: $4$-મિથાઈલબેન્ઝોઈક એસિડ
$V$: $4$-ક્લોરોફિનોલ
$VI$: $2,4$-ડાયનાઈટ્રોટોલ્યુઈન
$VII$: $4$-હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝીનસલ્ફોનિક એસિડ
$VIII$: $4$-સલ્ફોબેન્ઝોઈક એસિડ
$IX$: સ્ક્વેરિક એસિડ
$X$: મેલેઈક એસિડ
$I$: $3$-નાઈટ્રોફિનોલ
$II$: $2,4$-ડાયનાઈટ્રોફિનોલ
$III$: $4$-હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝોઈક એસિડ
$IV$: $4$-મિથાઈલબેન્ઝોઈક એસિડ
$V$: $4$-ક્લોરોફિનોલ
$VI$: $2,4$-ડાયનાઈટ્રોટોલ્યુઈન
$VII$: $4$-હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝીનસલ્ફોનિક એસિડ
$VIII$: $4$-સલ્ફોબેન્ઝોઈક એસિડ
$IX$: સ્ક્વેરિક એસિડ
$X$: મેલેઈક એસિડ
નીચે આપેલી પ્રક્રિયાના મુખ્ય નીપજ $(X)$ નું બંધારણ નક્કી કરો:
$C_6H_5-CH(OH)-COOH$ $\xrightarrow{CH_3CH_2OH, HCl(g), \Delta}$ $\xrightarrow{SOCl_2, \Delta} (X)$
$C_6H_5-CH(OH)-COOH$ $\xrightarrow{CH_3CH_2OH, HCl(g), \Delta}$ $\xrightarrow{SOCl_2, \Delta} (X)$
Medium
View Solutionનીચેની પ્રક્રિયામાં નીપજ $B$ ને ઓળખો.
$C_6H_5COCl + H_2O \rightarrow B + HCl$
$C_6H_5COCl + H_2O \rightarrow B + HCl$
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo