આવર્ત કોષ્ટકમાં તત્વોના આવર્તી ગુણધર્મો અને તેમની પ્રતિક્રિયાત્મકતાના વલણો સમજાવો.

(N/A) આવર્તી વલણો અને કારણો:
- આવર્તમાં ડાબેથી જમણી તરફ જતાં પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા અને આયનીય ત્રિજ્યા ઘટે છે.
- પરિણામે,આયનીકરણ એન્થાલ્પી વધે છે અને ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી વધુ ઋણ બને છે.
- ડાબી બાજુના તત્વો (આલ્કલી ધાતુઓ) ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની વૃત્તિ ધરાવે છે,જ્યારે જમણી બાજુના તત્વો (હેલોજન) ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાની વૃત્તિ ધરાવે છે.
- આવર્ત કોષ્ટકમાં બંને છેડે પ્રતિક્રિયાત્મકતા વધુ હોય છે અને મધ્યમાં ઓછી હોય છે.
આવર્તી ગુણધર્મો:
$(1)$ રેડોક્ષ પ્રતિક્રિયાત્મકતા: ડાબી બાજુના તત્વો પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે,જ્યારે જમણી બાજુના તત્વો પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
$(2)$ ધાત્વીય અને અધાત્વીય ગુણધર્મો: ડાબેથી જમણી તરફ જતાં ધાત્વીય ગુણધર્મ ઘટે છે અને અધાત્વીય ગુણધર્મ વધે છે.
$(3)$ ઓક્સિજન સાથે પ્રતિક્રિયાત્મકતા: છેડાના તત્વો સરળતાથી ઓક્સાઇડ બનાવે છે.
- ડાબી બાજુના તત્વોના ઓક્સાઇડ સૌથી વધુ બેઝિક હોય છે (દા.ત.,$Na_{2}O$).
- જમણી બાજુના તત્વોના ઓક્સાઇડ સૌથી વધુ એસિડિક હોય છે (દા.ત.,$Cl_{2}O_{7}$).
- મધ્યના તત્વોના ઓક્સાઇડ ઉભયગુણી (દા.ત.,$Al_{2}O_{3}, As_{2}O_{3}$) અથવા તટસ્થ (દા.ત.,$CO, NO, N_{2}O$) હોય છે.
- ઉભયગુણી ઓક્સાઇડ એસિડ અને બેઝ બંને સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,જ્યારે તટસ્થ ઓક્સાઇડ કોઈ ગુણધર્મ દર્શાવતા નથી.
$(4)$ સંક્રાંતિ તત્વો ધાતુઓ છે પરંતુ તે સમૂહ-$1$ અને સમૂહ-$2$ કરતા ઓછા વિદ્યુતધન છે.