ઘન-પ્રવાહી સંતુલન ઉદાહરણ આપી સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
એક સંપૂર્ણ અવાહક થર્મોસ ફ્લાસ્કમાં $273 \ K$ તાપમાને અને $1 \ atm$ વાતાવરણીય દબાણે રાખેલા બરફ અને પાણી સંતુલન સ્થિતિમાં હોય છે,અને તંત્ર નીચે મુજબની પ્રક્રિયા દર્શાવે છે:
$H_2O_{(s)} \overset{1 \ atm, 273 \ K}{\rightleftharpoons} H_2O_{(l)}$ (Eq.-$i$)
સમય સાથે બરફ અને પાણીના દળમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી અને તાપમાન અચળ રહે છે. જોકે,આ સંતુલન સ્થિર નથી. બરફ અને પાણીની સીમા પર તીવ્ર પ્રવૃત્તિ જોવા મળે છે. પ્રવાહી પાણીના અણુઓ બરફ સાથે અથડાઈને તેને વળગી રહે છે અને બરફના કેટલાક અણુઓ પ્રવાહી અવસ્થામાં મુક્ત થાય છે. બરફ અને પાણીના દળમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી,કારણ કે વાતાવરણીય દબાણ અને $273 \ K$ તાપમાને બરફમાંથી પાણીમાં અને પાણીમાંથી બરફમાં અણુઓના સ્થાનાંતરનો દર સમાન હોય છે.
$(i)$ બંને વિરોધી પ્રક્રિયાઓ એકસાથે થાય છે: $(H_2O_{(s)} \rightarrow H_2O_{(l)}$ અને $H_2O_{(l)} \rightarrow H_2O_{(s)})$.
$(ii)$ બંને પ્રક્રિયાઓ સમાન દરે થાય છે જેથી બરફ અને પાણીનું પ્રમાણ અચળ રહે છે. જો $H_2O_{(s)} \rightarrow H_2O_{(l)}$ નો દર $r_1$ હોય અને $H_2O_{(l)} \rightarrow H_2O_{(s)}$ નો દર $r_2$ હોય,તો $H_2O_{(s)} \rightleftharpoons H_2O_{(l)}$ માટે $r_1 = r_2$ થાય છે.

Explore More

Similar Questions

આપેલ પ્રક્રિયા $N_2 + O_2 \rightleftharpoons 2NO$ માં,સંતુલનનો અર્થ એ છે કે

નીચેનામાંથી કયા કિસ્સામાં પ્રક્રિયા પૂર્ણતા તરફ આગળ વધે છે?

નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયામાં પ્રક્રિયકો અને નીપજોની સાંદ્રતા નોંધપાત્ર હશે તે અનુમાન કરો:
$(a)$ $Cl_{2(g)} \longleftrightarrow 2Cl_{(g)};$ $K_{c}=5 \times 10^{-39}$
$(b)$ $Cl_{2(g)}+2NO_{(g)} \longleftrightarrow 2NOCl_{(g)};$ $K_{c}=3.7 \times 10^{8}$
$(c)$ $Cl_{2(g)}+2NO_{2(g)} \longleftrightarrow 2NO_{2}Cl_{(g)};$ $K_{c}=1.8$

જ્યારે પુરોગામી પ્રક્રિયાનો દર એ પ્રતિગામી પ્રક્રિયાના દર જેટલો હોય,ત્યારે તે અવસ્થાને ....... કહેવાય છે.

રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં સંતુલન ત્યારે જ સ્થપાય જ્યારે...

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo