ઓપન-એન્ડેડ ટ્યુબ મેનોમીટર દબાણ કેવી રીતે માપે છે તે સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ઓપન-ટ્યુબ મેનોમીટર એ બંધ પાત્રમાં રહેલા વાયુનું દબાણ માપવા માટેનું એક સાદું સાધન છે.
તેમાં યોગ્ય પ્રવાહી (સામાન્ય રીતે પારો અથવા પાણી) ધરાવતી $U$-આકારની ટ્યુબ હોય છે.
ટ્યુબનો એક છેડો વાતાવરણમાં ખુલ્લો હોય છે અને બીજો છેડો તે સિસ્ટમ સાથે જોડાયેલ હોય છે જેનું દબાણ $(P)$ માપવાનું હોય છે.
વાયુ પાત્ર સાથે જોડાયેલા લિમ્બમાં બિંદુ $A$ અને ખુલ્લા લિમ્બમાં સમાન આડી સપાટી પર બિંદુ $B$ ધ્યાનમાં લો.
પ્રવાહી સ્થિરતાના નિયમો અનુસાર,સમાન આડી સપાટી પર આવેલા બિંદુઓ પર દબાણ સમાન હોય છે.
તેથી,બિંદુ $A$ પરનું દબાણ એ બિંદુ $B$ પરના દબાણ જેટલું છે: $P = P_B$.
બિંદુ $B$ પરનું દબાણ એ વાતાવરણીય દબાણ $(P_a)$ અને $h$ ઊંચાઈના પ્રવાહી સ્તંભને કારણે લાગતા દબાણનો સરવાળો છે: $P_B = P_a + h \rho g$.
આમ,વાયુનું નિરપેક્ષ દબાણ નીચે મુજબ મળે છે: $P = P_a + h \rho g$.
અહીં,$P_a$ એ વાતાવરણીય દબાણ છે,$h$ એ પ્રવાહીના સ્તરો વચ્ચેનો ઊંચાઈનો તફાવત છે,$\rho$ એ પ્રવાહીની ઘનતા છે અને $g$ એ ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ છે.
પદ $(P - P_a) = h \rho g$ ને ગેજ દબાણ કહેવામાં આવે છે,જે પ્રવાહી સ્તંભની ઊંચાઈ $h$ ના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.

Explore More

Similar Questions

બેરોમીટરની ઊંચાઈ ઘટી રહી હોય ત્યારે તેનો અર્થ શું થાય છે?

એક બેરોમીટર ટ્યુબ $75 \,cm$ $Hg$ નું વાંચન આપે છે. જો ટ્યુબને સમક્ષિતિજ સાથે $30^{\circ}$ ના ખૂણે ધીમે ધીમે નમાવવામાં આવે,અને તેનો ખુલ્લો છેડો મર્ક્યુરીના પાત્રમાં જ રહે,તો બેરોમીટર ટ્યુબમાં મર્ક્યુરીના સ્તંભની લંબાઈ $cm$ માં શોધો.

પ્રવાહીમાં $h$ ઊંડાઈએ દબાણનું સૂત્ર લખો.

$1 \,mm$ પારો (mercury) નું દબાણ કેટલાના સમાન છે?

એક ઇન્વર્ટેડ ટ્યુબ બેરોમીટરને લિફ્ટમાં રાખવામાં આવ્યું છે જે $\alpha$ જેટલા મંદન (deceleration) સાથે નીચેની તરફ ગતિ કરી રહી છે. પારો (mercury) ની ઘનતા $\rho$ છે અને ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ $g$ છે. જો વાતાવરણીય દબાણ $P_0$ હોય,તો:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo