પ્રવેગ સમજાવો.

(N/A) વેગમાં થતા સમય સાથેના ફેરફારને પ્રવેગ કહે છે.
ધારો કે એક કણ સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે અને $t_{1}$ અને $t_{2}$ સમયે તેનો વેગ અનુક્રમે $v_{1}$ અને $v_{2}$ છે.
આમ,$\Delta t = t_{2} - t_{1}$ સમયગાળામાં કણના વેગમાં થતો ફેરફાર $\Delta v = v_{2} - v_{1}$ છે.
સરેરાશ પ્રવેગની વ્યાખ્યા મુજબ:
$\text{સરેરાશ પ્રવેગ} = \frac{\text{વેગમાં ફેરફાર}}{\text{સમયગાળો}}$
$\langle a \rangle = \frac{v_{2} - v_{1}}{t_{2} - t_{1}} = \frac{\Delta v}{\Delta t}$
સરેરાશ પ્રવેગ એ સદિશ રાશિ છે અને તેની દિશા વેગમાં થતા ફેરફાર $(\Delta v)$ ની દિશામાં હોય છે.
પ્રવેગનો $SI$ એકમ $m/s^{2}$ છે.
કોઈ ચોક્કસ ક્ષણે વેગ કેવી રીતે બદલાય છે તે સમજવા માટે,આપણે $\Delta t \rightarrow 0$ લક્ષ લઈને તાત્ક્ષણિક પ્રવેગ વ્યાખ્યાયિત કરીએ છીએ:
$a = \lim_{\Delta t \rightarrow 0} \frac{\Delta v}{\Delta t} = \frac{dv}{dt}$
વેગ $v = \frac{dx}{dt}$ હોવાથી,આપણે પ્રવેગને સમયની સાપેક્ષે સ્થાનના દ્વિતીય વિકલન તરીકે લખી શકીએ છીએ:
$a = \frac{d}{dt} \left( \frac{dx}{dt} \right) = \frac{d^{2}x}{dt^{2}}$
જો $\frac{dv}{dt} > 0$ હોય,તો પ્રવેગ ધન $X$-અક્ષની દિશામાં હોય છે,અને જો $\frac{dv}{dt} < 0$ હોય,તો પ્રવેગ ઋણ $X$-અક્ષની દિશામાં હોય છે.