પદાર્થની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $(\chi)$ સમજાવો. તેના પરથી પદાર્થની સાપેક્ષ મેગ્નેટિક પરમીએબિલિટી અને મેગ્નેટિક પરમીએબિલિટી સમજાવો. તેમની વચ્ચેનો સંબંધ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પદાર્થનું મેગ્નેટાઈઝેશન $M$ એ મેગ્નેટિક તીવ્રતા $(H)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
$\overrightarrow{M} = \chi \overrightarrow{H}$....$(1)$
અહીં,$\chi$ એ પરિમાણરહિત રાશિ છે જેને મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી કહે છે. તે દર્શાવે છે કે ચુંબકીય પદાર્થ બાહ્ય ક્ષેત્રને કેવી રીતે પ્રતિભાવ આપે છે.
પેરામેગ્નેટિક પદાર્થો માટે,$\chi$ નાનું અને ધન હોય છે.
ડાયામેગ્નેટિક પદાર્થો માટે,$\chi$ નાનું અને ઋણ હોય છે કારણ કે $\overrightarrow{M}$ અને $\overrightarrow{H}$ વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે.
ધારો કે એક ચુંબકીય પદાર્થ સોલેનોઈડની અંદર મૂકવામાં આવ્યો છે. જ્યારે સોલેનોઈડમાંથી પ્રવાહ $I$ વહે છે ત્યારે કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ નીચે મુજબ મળે છે:
$\overrightarrow{B} = \mu_{0}(\overrightarrow{H} + \overrightarrow{M})$....$(2)$
સમીકરણ $(1)$ ને $(2)$ માં મૂકતા:
$\overrightarrow{B} = \mu_{0}(\overrightarrow{H} + \chi \overrightarrow{H}) = \mu_{0}(1 + \chi) \overrightarrow{H}$....$(3)$
અહીં,$\mu = \mu_{0}(1 + \chi)$ ને પદાર્થની મેગ્નેટિક પરમીએબિલિટી કહે છે.
તેથી,$\mu = \mu_{0}(1 + \chi)$....$(4)$
$\mu_{0}$ વડે ભાગતા,આપણને સાપેક્ષ મેગ્નેટિક પરમીએબિલિટી $\mu_{r}$ મળે છે:
$\mu_{r} = \frac{\mu}{\mu_{0}} = 1 + \chi$....$(5)$
તેથી,સંબંધ $\mu = \mu_{0} \mu_{r}$ છે....$(6)$
આને સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$\overrightarrow{B} = \mu \overrightarrow{H}$....$(7)$
$\mu_{r}$ એ પરિમાણરહિત રાશિ છે,જે સ્થિત વિદ્યુતશાસ્ત્રમાં ડાય-ઇલેક્ટ્રિક અચળાંક જેવી જ છે.

Explore More

Similar Questions

સોલેનોઇડના ગર્ભમાં મળતા ચુંબકીય ક્ષેત્રનું સમીકરણ $\vec{H}$ અને $\vec{M}$ ના સ્વરૂપમાં લખો.

Difficult
View Solution

એક સળિયાના દ્રવ્યની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $499$ છે. શૂન્યાવકાશની પરમિએબિલિટી $4 \pi \times 10^{-7} \ H/m$ છે. સળિયાના દ્રવ્યની નિરપેક્ષ પરમિએબિલિટી $H/m$ માં કેટલી હશે?

નીચેનામાંથી કયો સંબંધ ખોટો છે?
$(a) \ B = \mu_0(H + I)$
$(b) \ B = \mu_0(H + \chi_m)$
$(c) \ \mu_r = 1 + \chi_m$
$(d) \ \chi_m = I / H$
(અહીં,$I =$ મેગ્નેટાઇઝેશનની તીવ્રતા અને $H =$ મેગ્નેટાઇઝિંગ ક્ષેત્ર)

ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી $(\chi)$ અને ચુંબકીય પરમિયેબિલિટી $(\mu)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે (જ્યાં $\mu_0$ એ શૂન્યાવકાશની પરમિયેબિલિટી છે અને $\mu_{r}$ એ સાપેક્ષ પરમિયેબિલિટી છે).

એક પેરામેગ્નેટિક પદાર્થની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $99$ છે. $Wb / A-m$ માં પદાર્થની પરમિયેબિલિટી કેટલી હશે? [મુક્ત અવકાશની પરમિયેબિલિટી $\mu_{0} = 4 \pi \times 10^{-7} \ Wb / A-m$]

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo