વેલેન્સ શેલ ઇલેક્ટ્રોન પેર રિપલ્શન $(VSEPR)$ સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરીને $H_2S$ નો અરેખીય આકાર અને $PCl_3$ નો અસમતલીય આકાર સમજાવો.

(N/A) $H_2S$ માટે: મધ્યસ્થ પરમાણુ $S$ છે. તેની સંયોજકતા કક્ષામાં $6$ ઇલેક્ટ્રોન છે $(_{16}S = 2, 8, 6)$.
બે ઇલેક્ટ્રોન બે $H$-પરમાણુઓ સાથે ભાગીદારી કરે છે અને બાકીના ચાર ઇલેક્ટ્રોન બે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pairs) તરીકે રહે છે.
મધ્યસ્થ પરમાણુની આસપાસ કુલ ચાર ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ($2$ બંધકારક યુગ્મ અને $2$ અબંધકારક યુગ્મ) છે.
$2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે,અણુનો આકાર વિકૃત ચતુષ્ફલકીય અથવા કોણીય (અરેખીય) બને છે.
$PCl_3$ માટે: મધ્યસ્થ પરમાણુ $P$ છે. તેની સંયોજકતા કક્ષામાં $5$ ઇલેક્ટ્રોન છે $(_{15}P = 2, 8, 5)$.
ત્રણ ઇલેક્ટ્રોન ત્રણ $Cl$-પરમાણુઓ સાથે ભાગીદારી કરે છે અને બાકીના બે ઇલેક્ટ્રોન એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ તરીકે રહે છે.
મધ્યસ્થ પરમાણુની આસપાસ કુલ ચાર ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ($3$ બંધકારક યુગ્મ અને $1$ અબંધકારક યુગ્મ) છે.
એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે,અણુનો આકાર પિરામિડલ (અસમતલીય) બને છે.