$X$-rays ના ઉત્પાદન,લાક્ષણિકતાઓ અને ઉપયોગો સમજાવો.

(N/A) $1895$ માં વિલ્હેમ રોન્ટજેને દર્શાવ્યું હતું કે જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન કેથોડ રે ટ્યુબમાં ધાતુના લક્ષ્ય (target) સાથે અથડાય છે,ત્યારે તે કિરણો ઉત્પન્ન કરે છે જે ટ્યુબની બહાર રાખેલા પદાર્થોમાં ફ્લોરોસેન્સ પેદા કરી શકે છે. તેમણે તેમને $X$-rays નામ આપ્યું.
ઉત્પાદન: જ્યારે ઝડપથી ગતિ કરતા ઇલેક્ટ્રોન ઘન ધાતુના એનોડ (target) સાથે અથડાય છે ત્યારે $X$-rays ઉત્પન્ન થાય છે.
લાક્ષણિકતાઓ: $(i)$ $X$-rays વિદ્યુત કે ચુંબકીય ક્ષેત્રો દ્વારા વિચલિત થતા નથી.
$(ii)$ તેઓ પદાર્થમાંથી પસાર થવાની ખૂબ જ ઊંચી ભેદન શક્તિ (penetrating power) ધરાવે છે.
$(iii)$ તેમની તરંગલંબાઇ ખૂબ જ ટૂંકી હોય છે,જે આશરે $\sim 0.1 \ nm$ હોય છે.
$(iv)$ તેઓ વિદ્યુતચુંબકીય સ્વભાવ ધરાવે છે.
ઉપયોગો: તેમની ઊંચી ભેદન શક્તિને કારણે,$X$-rays નો ઉપયોગ માનવ શરીરના આંતરિક ભાગોના અભ્યાસ માટે અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રે વસ્તુઓની આંતરિક ખામીઓ શોધવા માટે થાય છે.