કાર્બનિક અણુઓના ત્રિ-પરિમાણીય $(3-D)$ નિરૂપણની સમજૂતી આપો અને ઉદાહરણો આપો.

(N/A) કાર્બનિક અણુઓની ત્રિ-પરિમાણીય $(3-D)$ રચનાને કાગળ પર ચોક્કસ સંકેતોનો ઉપયોગ કરીને દર્શાવી શકાય છે:
$(a)$ વેજ-એન્ડ-ડેશ સૂત્ર:
- ઘન વેજ $(\blacktriangle)$: કાગળના સમતલમાંથી બહારની તરફ,અવલોકનકારની નજીક આવતા બંધને દર્શાવવા માટે વપરાય છે.
- ડેશ વેજ $(\dots)$: કાગળના સમતલમાંથી બહારની તરફ,અવલોકનકારથી દૂર જતા બંધને દર્શાવવા માટે વપરાય છે.
- સામાન્ય રેખા $(-)$: કાગળના સમતલમાં રહેલા બંધને દર્શાવવા માટે વપરાય છે.
ઉદાહરણ: મિથેન $(CH_4)$ અણુનું $3-D$ નિરૂપણ આપેલ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
$(b)$ આણ્વિય મોડેલ: આ ભૌતિક સાધનો છે જેનો ઉપયોગ કાર્બનિક અણુઓના $3-D$ આકારને વધુ સારી રીતે સમજવા માટે થાય છે.
$(i)$ ફ્રેમવર્ક મોડેલ: માત્ર અણુઓને જોડતા બંધો દર્શાવે છે,અણુઓના કદને અવગણે છે.
$(ii)$ બોલ અને સ્ટિક મોડેલ: અણુઓને દડા તરીકે અને બંધોને લાકડી તરીકે દર્શાવે છે.
$(iii)$ સ્પેસ ફિલિંગ મોડેલ: અણુઓને ગોળા તરીકે દર્શાવીને અણુની સપાટી પર ભાર મૂકે છે.