વિદ્યુત પુરવઠામાં શોર્ટ-સર્કિટિંગ અને ઓવરલોડિંગ એટલે શું તે સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) શોર્ટ-સર્કિટિંગ ત્યારે થાય છે જ્યારે ફેઝ વાયર (લાઈવ વાયર) અને ન્યુટ્રલ વાયર એકબીજાના સીધા સંપર્કમાં આવે છે. આ ઘટના $(i)$ પાવર લાઈનોના ઇન્સ્યુલેશનને નુકસાન થવાને કારણે અથવા $(ii)$ કોઈ વિદ્યુત ઉપકરણમાં ખામીને કારણે થાય છે. શોર્ટ-સર્કિટિંગને લીધે પરિપથનો અવરોધ ખૂબ જ ઘટી જાય છે,જેના પરિણામે વિદ્યુતપ્રવાહનું મૂલ્ય ખૂબ વધી જાય છે. આ અતિશય પ્રવાહને કારણે લાઈવ વાયર ગરમ થાય છે અને સંપર્ક બિંદુએ તણખા (સ્પાર્કિંગ) ઉત્પન્ન થાય છે. આ તણખા ક્યારેક ઇમારતમાં આગ લગાડી શકે છે.
જ્યારે કોઈ વિદ્યુત પરિપથમાં જોડાયેલા તમામ વિદ્યુત ઉપકરણો દ્વારા ખેંચવામાં આવતો કુલ વિદ્યુતપ્રવાહ પરિપથની નિર્ધારિત મર્યાદા કરતા વધી જાય,ત્યારે તે પરિપથ 'ઓવરલોડ' થયો છે તેમ કહેવાય છે. ઓવરલોડિંગને કારણે વાયરોમાં અતિશય ગરમી ઉત્પન્ન થાય છે,જે ઇન્સ્યુલેશનને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે અને વિદ્યુત આગનું કારણ બની શકે છે.

Explore More

Similar Questions

એક ઇલેક્ટ્રોન નીચેની આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં કાટખૂણે પ્રવેશ કરે છે. આ ઇલેક્ટ્રોન કઈ દિશામાં ગતિ કરશે? ઇલેક્ટ્રોનની ગતિની દિશા શોધવા માટે તમે કયા નિયમનો ઉપયોગ કર્યો છે તે જણાવો.

$(a)$ ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં લંબરૂપે મૂકવામાં આવેલા વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહક પર બળ લાગે છે તે દર્શાવવા માટે આકૃતિ સાથે પ્રયોગનું વર્ણન કરો.
$(b)$ જો વાહકમાં વિદ્યુતપ્રવાહ વધારવામાં આવે તો આ બળમાં શું ફેરફાર થશે?
$(c)$ ઉપરના સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરતા સાધનનું નામ આપો.

ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવેલા વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહક પર લાગતા બળને દર્શાવવા માટેનો પ્રયોગ વર્ણવો.

Difficult
View Solution

એક વિદ્યાર્થી વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત સીધા વાહકની આસપાસ વિદ્યુતપ્રવાહની ચુંબકીય અસરનો અભ્યાસ કરવા માટે એક પ્રયોગ કરે છે. તે નીચે મુજબ અહેવાલ આપે છે:
$(i)$ વાહકની નજીક આપેલા બિંદુએ રાખેલી હોકાયંત્રની સોયના ઉત્તર ધ્રુવના વિચલનની દિશા,વાયરમાં વિદ્યુતપ્રવાહ મોકલતી બેટરીના ટર્મિનલ્સ બદલવા છતાં પણ બદલાતી નથી.
$(ii)$ આપેલી બેટરી માટે,જ્યારે હોકાયંત્રને વાહકથી દૂરના બિંદુ પર રાખવામાં આવે છે ત્યારે $N$-ધ્રુવના વિચલનનું પ્રમાણ ઘટે છે.
વિદ્યાર્થીના ઉપરોક્ત અવલોકનોમાંથી કયું અવલોકન ખોટું છે અને શા માટે?

નીચેનામાંથી કયા કિસ્સામાં લૂપમાં મહત્તમ વિદ્યુત પ્રવાહ પ્રેરિત થશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo