નીચેની આકૃતિમાં પ્રકાશનો બિંદુવત સ્ત્રોત $S$,બહિર્ગોળ લેન્સ $L$ અને સમતલ અરીસો $M$ દર્શાવેલ છે. આ ત્રણેયને એવી રીતે ગોઠવવામાં આવ્યા છે કે જેથી $S$ માંથી આવતા પ્રકાશના કિરણો $M$ પરથી પરાવર્તન પામીને પાછા $S$ પર જ આવે છે. $(i)$ અંતર $OS$ ને શું કહેવાય છે? $(ii)$ જો $M$ ને ડાબી બાજુ ખસેડીને $L$ ના સંપર્કમાં લાવવામાં આવે,તો કિરણો કયા બિંદુએ ( $S$ ની ડાબી બાજુ,$S$ પર,કે $S$ ની જમણી બાજુ) પાછા ફરશે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ અંતર $OS$ ને લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ કહેવામાં આવે છે.
$(ii)$ કિરણો હજુ પણ તે જ બિંદુ $S$ પર પાછા ફરશે. જ્યારે સમતલ અરીસો $M$ ને બહિર્ગોળ લેન્સ $L$ ના સંપર્કમાં મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે બિંદુવત સ્ત્રોત $S$ (જે મુખ્ય કેન્દ્ર પર મૂકેલ છે) માંથી આવતા કિરણો લેન્સમાંથી પસાર થઈને મુખ્ય અક્ષને સમાંતર બને છે. આ સમાંતર કિરણો સમતલ અરીસા $M$ પર લંબરૂપે આપાત થાય છે અને તે જ માર્ગે પાછા પરાવર્તિત થાય છે. લેન્સમાંથી ફરીથી પસાર થયા પછી,તેઓ બિંદુવત સ્ત્રોત $S$ પર જ કેન્દ્રિત થાય છે.

Explore More

Similar Questions

આભાસી પ્રતિબિંબને પડદા પર ઝીલી શકાતું નથી. છતાં જ્યારે આપણે આભાસી પ્રતિબિંબ જોઈએ છીએ,ત્યારે આપણે તેને આપણી આંખના પડદા એટલે કે નેત્રપટલ (retina) પર લાવીએ છીએ. શું આ વિરોધાભાસ છે?

$(a)$ $10\, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બહિર્ગોળ લેન્સની સામે વસ્તુને કેટલા અંતરે મૂકવી જોઈએ જેથી તેની બમણી સાઈઝનું આભાસી પ્રતિબિંબ મળે?
$(b)$ ઉપરના કિસ્સામાં,જો પ્રતિબિંબ વાસ્તવિક હોય,તો મોટવણી શોધો. તેને $v$ અને $u$ વચ્ચેના સંબંધના સ્વરૂપમાં દર્શાવો.

અરીસાનું સૂત્ર બહિર્ગોળ અરીસો હોય કે અંતર્ગોળ અરીસો,બંને માટે સમાન જ રહે છે.

$10\, mm$ લાંબી એક ટાંકણીને અંતર્ગોળ અરીસાની સામે ઉભી રાખવામાં આવી છે. આ ટાંકણીનું $5\, mm$ લાંબું પ્રતિબિંબ અરીસાની સામે $30\, cm$ અંતરે રચાય છે. આ અરીસાની કેન્દ્રલંબાઈ ......... $cm$ છે.

જે લેન્સનો પાવર $+2.0 \ D$ હોય તેની કેન્દ્રલંબાઈ કેટલી હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo