ખાલી જગ્યા પૂરો:
$(a)$ તુવેર એ . . . . . . નો સારો સ્ત્રોત છે.
$(b)$ બરસીમ એ એક મહત્વનો . . . . . . પાક છે.
$(c)$ ચોમાસાની ઋતુમાં ઉગાડવામાં આવતા પાકને . . . . . . પાક કહેવામાં આવે છે.
$(d)$ . . . . . . વિટામિન્સથી ભરપૂર હોય છે.
$(e)$ . . . . . . પાક શિયાળાની ઋતુમાં ઉગે છે.

$(i)$ ઉપયોગમાં લેવાતી જંતુનાશકોની ત્રણ જાતોના નામ આપો.
$(ii)$ જંતુનાશકોના વધુ પડતા ઉપયોગથી થતી સમસ્યાઓ લખો.

પારસ તેના નાના ભાઈ સાથે પોલ્ટ્રી ફાર્મની મુલાકાતે ગયો હતો,જે એ જોઈને પરેશાન થઈ ગયો હતો કે સંભાળ રાખનારાઓ તેમને લણણી કરેલા ખેતરમાં બાકી રહેલા અનાજ ખવડાવતા હતા જે મનુષ્યો ખાઈ શકતા નથી. પારસે તેને સમજાવ્યું કે તેનાથી તેમને કોઈ નુકસાન થશે નહીં.
$(i)$ પોલ્ટ્રી ફાર્મિંગના બે મુખ્ય હેતુઓ જણાવો.
$(ii)$ એક દેશી અને એક વિદેશી પોલ્ટ્રી જાતિનું નામ આપો.
$(iii)$ પારસનો ભાઈ કેમ પરેશાન હતો?

સિડ તેના ઘર માટે અનાજ ખરીદવા બજારમાં ગયો અને ઘરે પાછા ફર્યા પછી જ્યારે તેની માતાએ જોયું કે અનાજનો રંગ બદલાઈ ગયો છે અને તે હલકી ગુણવત્તાનું છે,ત્યારે તેણે તે અનાજ વિક્રેતાને પાછું આપી દીધું. વિક્રેતાએ સિડની માતાને કહ્યું કે અનાજનો સંગ્રહ બગડવાને કારણે તેની ગુણવત્તા ખરાબ થઈ ગઈ છે અને તેણે તેને સારી ગુણવત્તાનું અનાજ આપ્યું.
$(a)$ સિડની માતા દ્વારા કેવા પ્રકારના ગુણો દર્શાવવામાં આવ્યા છે?
$(b)$ આ સંગ્રહ દરમિયાન થતા નુકસાનને રોકવા માટેના નિયંત્રણના પગલાં શું હોઈ શકે?

સાચું વાક્ય શોધો:
$(i)$ સંકરણ (Hybridisation) એટલે આનુવંશિક રીતે અસમાન વનસ્પતિઓ વચ્ચેનું પરફલન.
$(ii)$ બે જાતો (varieties) વચ્ચેના સંકરણને આંતર-જાતીય (inter-varietal) સંકરણ કહેવાય છે.
$(iii)$ વનસ્પતિમાં ઇચ્છિત લક્ષણો ધરાવતા જનીનો દાખલ કરવાથી જનીનિક રૂપાંતરિત પાક (genetically modified crop) મળે છે.
$(iv)$ બે પ્રજાતિઓ (species) વચ્ચેના સંકરણને આંતર-જાતીય (inter-varietal) સંકરણ કહેવાય છે.

ખેતીમાં ફોટોપીરિયડ (પ્રકાશાવધિ)નું એક મહત્વ જણાવો.