યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,બે સ્લિટ $A$ અને $B$ તેમના નિશ્ચિત કેન્દ્રની આસપાસ $0.8 \ mm$ ના સરેરાશ અંતરે દોલન કરે છે. સમય $t$ પર સ્લિટ્સ વચ્ચેનું અંતર $d = (0.8 + 0.04 \sin \omega t) \ mm$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\omega = 0.08 \ rad \ s^{-1}$ છે. સ્લિટ્સથી પડદાનું અંતર $1 \ m$ છે અને સ્લિટ્સને પ્રકાશિત કરવા માટે વપરાતા પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $6000 \ \mathring A$ છે. પડદા પરની વ્યતિકરણ ભાત સમય સાથે બદલાય છે,જ્યારે મધ્યસ્થ પ્રકાશિત શલાકા (શૂન્યમી શલાકા) બિંદુ $O$ પર સ્થિર રહે છે.
$(1)$ બિંદુ $O$ ની ઉપરની $8$ મી પ્રકાશિત શલાકા સમય સાથે બે અંતિમ સ્થાનો વચ્ચે દોલન કરે છે. આ બે અંતિમ સ્થાનો વચ્ચેનું અંતર,માઇક્રોમીટરમાં $(\mu m)$,કેટલું છે?
$(2)$ $8$ મી પ્રકાશિત શલાકા જે મહત્તમ ઝડપથી ($\mu m/s$ માં) ગતિ કરશે તે કેટલી છે?

  • A
    $601.50, 24$
  • B
    $601.50, 28$
  • C
    $601.50, 30$
  • D
    $601.50, 35$

Explore More

Similar Questions

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,એક સ્લિટની આગળ કાચની પ્લેટ મૂકવામાં આવે છે જે પ્રકાશની તીવ્રતા અડધી કરી દે છે. આ કિસ્સામાં:

સ્ક્રીનના કેન્દ્ર $O$ પર મધ્યસ્થ શલાકા (central fringe) મેળવવા માટે,$1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી માઈકાની શીટને એક સ્લિટની આગળ મૂકવામાં આવે છે. સાચું વિધાન પસંદ કરો.

Difficult
View Solution

આકૃતિ (માપ પ્રમાણે દોરેલી નથી) ધ્યાનમાં લો જેમાં $R = 1 \ cm$ ત્રિજ્યા અને $f = 20 \ cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા અભિસારી લેન્સને વચ્ચેથી કાપવામાં આવે છે. ઉપરના ભાગને $d = 1 \ mm$ જેટલો ઉપર ખસેડવામાં આવે છે અને નીચેના ભાગને તેટલા જ અંતરે નીચે ખેંચવામાં આવે છે. તેમની વચ્ચેની જગ્યાને અપારદર્શક શીટ દ્વારા બંધ કરવામાં આવે છે. $\lambda = 500 \ nm$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો બિંદુવત પ્રકાશ સ્ત્રોત લેન્સથી $2f$ અંતરે ઓપ્ટિકલ અક્ષ પર મૂકવામાં આવે છે. એક મોટો પડદો લેન્સના જમણી બાજુના મુખ્ય કેન્દ્રથી $L = 1 \ m$ અંતરે મૂકવામાં આવે છે. પડદા પરના વ્યતિકરણ શલાકાઓની આશરે સંખ્યા શોધો.

યંગના પ્રયોગમાં જ્યારે હવાના માધ્યમમાં પ્રયોગ કરવામાં આવે ત્યારે શલાકાની પહોળાઈ $0.4 \, mm$ મળે છે. જો આ સમગ્ર સાધનને પાણીમાં ડુબાડવામાં આવે,તો નવી શલાકાની પહોળાઈ ........ થશે. (પાણીનો વક્રીભવનાંક $n = 4/3$ છે).

યંગના ડબલ સ્લિટના પ્રયોગમાં,પ્રથમ ઉદ્દગમ $S_1$ માંથી આવતા પ્રકાશના કિરણના માર્ગમાં $\mu$ વક્રીભવનાંક અને $t$ જાડાઈ ધરાવતી એક માઈકા (mica) ની પ્લેટ મૂકવામાં આવે છે. તો શલાકાઓની ભાત (fringe pattern) કેટલા અંતરે ખસશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo