ઓપ્ટિકલ ફાઈબરમાં પ્રકાશનું માર્ગદર્શન $n_1$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પાતળા ઘન કાચના નળાકાર અને તેની આસપાસ $n_2$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા માધ્યમની રચના દ્વારા સમજી શકાય છે. આ રચનામાં પ્રકાશનું માર્ગદર્શન $n_1$ અને $n_2$ માધ્યમોના આંતરપૃષ્ઠ પર થતા ક્રમિક પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તનને કારણે થાય છે. આપાતકોણ $i$ જેનું મૂલ્ય $i_m$ કરતા ઓછું હોય તેવા તમામ કિરણો $n_1$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા માધ્યમમાં જ રહે છે. રચનાનો ન્યુમેરિકલ એપર્ચર $(NA)$ $\sin i_m$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
$1.$ બે રચનાઓ $S_1$ $(n_1=\sqrt{45}/4, n_2=3/2)$ અને $S_2$ $(n_1=8/5, n_2=7/5)$ માટે,પાણીનો વક્રીભવનાંક $4/3$ અને હવા માટે $1$ લેતા,સાચો વિકલ્પ(ઓ) છે:
$(A)$ પાણીમાં ડૂબેલા $S_1$ નો $NA$ એ $\frac{16}{3\sqrt{15}}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રવાહીમાં ડૂબેલા $S_2$ ના $NA$ જેટલો જ છે.
$(B)$ $\frac{6}{\sqrt{15}}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રવાહીમાં ડૂબેલા $S_1$ નો $NA$ એ પાણીમાં ડૂબેલા $S_2$ ના $NA$ જેટલો જ છે.
$(C)$ હવામાં રાખેલા $S_1$ નો $NA$ એ $\frac{4}{\sqrt{15}}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રવાહીમાં ડૂબેલા $S_2$ ના $NA$ જેટલો જ છે.
$(D)$ હવામાં રાખેલા $S_1$ નો $NA$ એ પાણીમાં રાખેલા $S_2$ ના $NA$ જેટલો જ છે.
$2.$ જો સમાન આડછેદ ધરાવતી પરંતુ અલગ અલગ ન્યુમેરિકલ એપર્ચર $NA_1$ અને $NA_2$ $(NA_2 < NA_1)$ ધરાવતી બે રચનાઓને લંબાઈની દિશામાં જોડવામાં આવે,તો સંયુક્ત રચનાનો ન્યુમેરિકલ એપર્ચર કેટલો થાય?
$(A)$ $\frac{NA_1 NA_2}{NA_1+NA_2}$ $(B)$ $NA_1+NA_2$ $(C)$ $NA_1$ $(D)$ $NA_2$

  • A
  • B
  • C
  • D

Explore More

Similar Questions

$PQR$ એ $60^o$ અને $30^o$ ના ખૂણા ધરાવતું કાટકોણ પ્રિઝમ છે. પ્રિઝમનો વક્રીભવનાંક $1.5$ છે. $PQ$ સપાટી પર પ્રવાહીનું પાતળું પડ છે. પ્રકાશ $PR$ સપાટી પર લંબરૂપે આપાત થાય છે. $PQ$ સપાટી પર પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન માટે,પ્રવાહીનો મહત્તમ વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

'મૃગજળ' (Mirage) એ કઈ ઘટનાને કારણે જોવા મળે છે?

$d$ બાજુવાળો એક પારદર્શક ઘન,જે $\mu_2$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પદાર્થનો બનેલો છે,તેને $\mu_1$ $(\mu_1 < \mu_2)$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રવાહીમાં ડુબાડવામાં આવે છે. એક કિરણ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $AB$ સપાટી પર $\theta$ ખૂણે આપાત થાય છે. $BC$ સપાટી પરના બિંદુ $E$ પાસે પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન થાય છે. તો $\theta$ એ નીચેની શરતનું પાલન કરવું જોઈએ:

આયનોસ્ફિયર દ્વારા રેડિયો તરંગોના પરાવર્તનમાં સામેલ ઘટના કોના જેવી છે?

વિધાન: પાણીમાં હવાનો પરપોટો ચમકે છે.
કારણ: પાણીમાં હવાનો પરપોટો પ્રકાશના વક્રીભવનને કારણે ચમકે છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo